De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn plan om de import van staal en aluminium te belasten, definitief doorgevoerd. Er komt op die twee metalen een invoerheffing van respectievelijk 25 en 10 procent. Europees commissaris voor Handel Malmström vindt dat de EU als nauwe bondgenoot vrijgesteld moet worden van de importtaksen.

Nadat Trump zijn handtekening had gezet, gaf hij aan dat een eventuele opheffing van die importtarieven nog bespreekbaar is, maar dan via overleg land per land. Alleen 'echte vrienden' zouden voor een ontheffing in aanmerking komen.

De heffing levert Trump ook in eigen kringen tegenkanting op. 107 Republikeinse leden van het Huis van Afgevaardigden hadden hem verzocht om af te zien van de geplande importheffingen. In een schrijven hebben ze hun ‘diepe bezorgdheid’ overgemaakt. Ze vrezen voor een handelsoorlog met onzekere uitkomst. 

Republikein: 'Handelsoorlogen worden altijd verloren'

‘We moeten onze staal- en aluminiumindustrie beschermen en uitbouwen door een grote flexibiliteit aan de dag te leggen en samen te werken met zij die onze echte vrienden zijn en ons op eerlijke wijze behandelen op het gebied van handel en defensie’, aldus Trump al voor het ondertekenen.

'Ik ben niet akkoord met deze beslissing en ik vrees de onvoorziene gevolgen ervan', zei de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Paul Ryan, tot dusver een nauwe bondgenoot van Trump, na de ondertekening. De Republikeinse senator Jeff Flake kondigde onmiddellijk aan dat hij binnenkort een wetsvoorstel zal indienen om de importtarieven te annuleren. 'Handelsoorlogen worden nooit gewonnen, ze worden altijd verloren.'

De importtarieven op staal en aluminium, bedoeld om dumping van goedkoop staal op de Amerikaanse markt tegen te gaan, riepen de voorbije week ook felle reacties op bij handelspartners van de VS. Onder meer de Europese Unie kondigde van meet af aan tegenmaatregelen te zullen nemen. En ook China dreigt met een ‘noodzakelijke en gerechtvaardigde respons’.

In de verklaring is alleen een bepaling opgenomen die Canada en Mexico tijdelijk vrijstelt van de heffingen, aldus Reuters. Wellicht zolang de heronderhandelingen van Nafta, het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag, doorlopen. Volgens de handelsadviseur van Trump, Peter Navarro, is zo’n uitzondering ook mogelijk voor Europese landen en andere bondgenoten. Maar die zullen dan één voor één aan de onderhandelingstafel moeten komen uitleggen waarom ze een uitzondering verdienen.

Vrijstelling voor 'nauwe bondgenoot' EU?

Europees commissaris voor Handel Cecilia Malmström vindt alvast dat de Europese Unie vrijgesteld zou moeten worden van de importtarieven. 'De EU is een nauwe bondgenoot van de VS', liet ze donderdagavond weten. De komende dagen wil ze meer duidelijkheid. Zaterdag heeft ze een gesprek met VS-vertegenwoordiger van handel Robert Lightizer in Brussel.

Eurocommissaris Jyrki Katainen is beducht voor een poging van Trump om de EU uit elkaar te spelen. ‘Het kan zijn dat sommige landen een uitzondering krijgen, zo horen we. Groot-Brittannië bijvoorbeeld. Maar wij als EU staan er als blok.’ 

Ook voorzitter Mario Draghi van de Europese Centrale Bank reageerde scherp: ‘Als je belastingen oplegt aan je bondgenoten, vraag je dan af wie je vijanden zijn.’ IMF-topvrouw Christine Lagarde vreest voor een opbod aan tegenmaatregelen.