Xi Jinping wordt historisch machtig
De openingsceremonie van het Chinese Volkscongres Foto: AP

Het Chinese parlement zit vandaag samen voor de jaarvergadering. Dit Volkscongres zal de wet ingrijpend veranderen: de president krijgt meer macht.

President Xi Jinping begint op het Congres aan zijn tweede ambtstermijn, evenals zijn kabinet. Die tweede termijn is normaal gezien ook de laatste, maar de president laat de grondwet wijzigen, zodat hij zonder opgelegde termijn aan de slag kan blijven. Jinping zou dus na de aanpassing de rest van zijn leven president kunnen blijven.

Het is moeilijk in te schatten wat het Chinese parlement vindt over de plannen, omdat de parlementsleden de voorstellen van leiders doorgaans zonder debat overnemen.

Op het Volkscongres worden ook beslissingen genomen over de economie, worden nieuwe ministers benoemd en hervormingen aangekondigd. Maar de gespannen sfeer op het congres gaat voornamelijk over de historische grondwetswijziging.

Steeds meer macht

Het nieuws over de afschaffing van de termijnen werd midden februari genomen door het Centraal Comité van de Partij. Het is al geruime tijd duidelijk dat Xi steeds meer macht naar zich toetrekt. In tegenstelling tot zijn voorgangers wil hij zich niet neerleggen bij de beperkingen die Mao’s opvolger Deng Xiaoping doorvoerde om te voorkomen dat de wrede uitwassen van de Culturele Revolutie (onder Mao) zich ooit nog zouden herhalen.

Het nieuws schokt door de onbeschaamdheid, maar een donderslag bij heldere hemel is het ook niet. Toen in oktober het nieuwe zevenkoppige Uitvoerend Comité van het Politbureau werd benoemd, viel al op dat het louter uit zestigers bestaat. Normaal zijn er steeds enkele wat jongere leden, van wie eentje uiteindelijk wordt gezalfd tot troonopvolger. Zo ging het met Jiang Zemin, Hu Jintao en Xi zelf. Dat Xi dat klaarstomen van een opvolger weigerde, leek toen al veelzeggend.

Ook de promotie van enkele onvoorwaardelijke Xi-getrouwen naar sleutelfuncties deed vermoeden dat Xi nog niet aan zijn pensioen dacht. Vorige week zond Xi een vertrouweling naar Washington voor gesprekken met het Witte Huis. Wellicht heeft die gezant ook als taak deze machtsgreep uit te leggen.