De SPD-leden zetten het licht op groen voor een nieuwe grote coalitie. 66 procent van de leden stemde ‘ja’, maakte de SPD zopas bekend op een persconferentie. De goedkeuring maakt de weg vrij voor een vierde regering onder Angela Merkel, meer dan 160 dagen na de verkiezingen. De verkiezing van Merkel tot bondskanselier staat op 14 maart gepland in het parlement.

De grote coalitie kreeg meer bijval dan verwacht: 66% van de SPD-leden die hun stem uitbrachten, koos voor regeringsdeelname. Dat maakte Olaf Scholz waarnemend voorzitter van de Duitse sociaaldemocratische partij, zondagmorgen bekend.

Mogelijk motiveerden de slechte peilingen de SPD-leden motiveren om ‘ja’ te stemmen. De SPD haalt in de jongste peiling nog maar 16 procent.

Alle 464.000 SPD-leden mochten stemmen of hun partij opnieuw in een zogenaamde ‘grote coalitie’ of ‘GroKo’ met de christendemocratische CDU/CSU zou stappen. 78% van hen maakten gebruik van hun stemrecht. Van die partijleden stemden 239.604 met een ‘ja’, 123.329 gaven een ‘neen’.

De partijtop voerde de voorbije weken actief campagne om zo veel mogelijk ja-stemmen te ronselen. Volgens Andrea Nahles, kandidaat-partijvoorzitter en de nieuwe sterke vrouw van de sociaaldemocraten, liggen in het eerder dit jaar onderhandelde regeerakkoord wel degelijk verbeteringen verankerd voor gepensioneerden, werknemers, gezinnen en zorgbehoeftigen. Bovendien werden enkele belangrijke ministeries binnengehaald, waaronder het ministerie van Financiën.

Drie mannen, drie vrouwen

Andrea Nahles is genomineerd als nieuwe partijvoorzitter van de SPD. Op een speciaal partijcongres op 22 april krijgt ze de teugels in handen. Tot dan leidt Olaf Scholz de SPD als waarnemend voorzitter.

Voor de nieuwe Duitse regering zal het SPD-bestuur zal drie mannelijke en drie vrouwelijke ministers afvaardigen, zei Scholz ook nog. De partij maakt de komende dagen de namen officieel bekend. Scholz wordt mogelijk minister van Financiën.

De CSU zal maandag haar drie ministers aankondigen. Bekend is al dat partijleider Horst Seehofer belast wordt met Binnenlandse Zaken. Daarnaast krijgt de partij ook de ministeries voor Verkeer en Ontwikkelingssamenwerking in handen.

De CDU van Angela Merkel stelde enkele dagen geleden al haar ministers voor. Peter Altmaier wordt belast met Economie, Jens Spahn met Volksgezondheid, Ursula Von der Leyen blijft op Defensie, Anja Karliczek wordt minister van Onderwijs en Julia Klöckner krijgt Landbouw in portefeuille.

Langste regeringsvorming ooit

De ‘ja’ van SPD maakt een einde aan de langste regeringsvorming ooit bij onze oosterburen.

Ook na de parlementsverkiezingen van 2013 lieten de sociaaldemocraten de beslissing over de vorming van een ‘GroKo’ over aan de partijleden. Toen stemde driekwart ‘ja’ en nog voor Kerstmis kon Angela Merkel beginnen aan haar -toen- derde ambtstermijn als kanselier. Dat er deze keer in het meest gunstige geval pas een nieuwe regering is vlak voor Pasen, heeft er vooral mee te maken dat de SPD eigenlijk geen voortzetting wilde van de “grote coalitie”.

Bij de verkiezingen in september haalde de SPD 20,5 procent van de stemmen, een historisch dieptepunt. Kanselierskandidaat en voormalig voorzitter van het Europees Parlement Martin Schulz kondigde meteen aan dat zijn partij voor een oppositiekuur ging. Merkel begon daarop gesprekken met de liberale FDP en Die Grünen over de vorming van een zogenaamde ‘Jamaica-coalitie’. Die eindigden in november echter met een sisser, onder andere door de grote inhoudelijke verschillen tussen liberalen en groenen.

Na consultaties met en onder impuls van president Frank-Walter Steinmeier, zelf een SPD’er, toonde de partijtop zich uiteindelijk toch bereid tot onderhandelingen met de CDU/CSU. Een buitengewoon congres zette daarvoor op 21 januari het licht op groen, met een magere 56,4 procent.

Crisis afgewend

Een neen-stem zou de grootste economie van Europa in een politieke crisis gestort hebben. Bondspresident Frank-Walter Steinmeier moest dan het initiatief nemen. Hij kan dan ofwel aan Angela Merkel vragen een minderheidsregering op de been te brengen, ofwel het parlement ontbinden en nieuwe verkiezingen uitschrijven. Maar die twee scenario’s zijn dus afgewend.

SPD in vrije val

Volgens de Duitse zender ZDF haalt de SPD in de peilingen nog maar 16 procent. Dat is nog minder dan bij de verkiezingen van februari, toen SPD met 20,5 procent op een historisch dieptepunt strandde.

De coalitie van CDU en CSU zou 33 procent halen.