Niet met elk diploma secundair naar unief
Foto: Luc Daelemans
Een zevende jaar na een beroepsopleiding zal in de toekomst niet automatisch toegang geven tot het hoger onderwijs.

Wie een opleiding in het bso succesvol afwerkt, krijgt na het zesde jaar geen diploma secundair onderwijs maar een getuigschrift. Om voort te studeren is het nodig om een zevende specialisatiejaar af te werken. Dat levert dan een diploma secundair onderwijs op en dus ook een toegangsticket tot het hoger onderwijs.

Daar komt verandering in. Door de hervorming van het secundair onderwijs zullen er twee types zevende jaar ontstaan: een zevende jaar dat specifiek voorbereidt op verdere studies en een zevende jaar dat vaardigheden voor een bepaald beroep uitdiept maar waarna het niet mogelijk is om voort te studeren aan de hogeschool of universiteit.

Nieuw systeem
In het nieuwe systeem krijgt iedereen die succesvol een zesde jaar afrondt wel een diploma secundair onderwijs. In het geval van richtingen met de finaliteit ‘doorstroom’ of ‘dubbel’ – ruwweg het vroegere aso en tso – betekent dat ook automatisch toegang tot de hogeschool of universiteit. Maar datzelfde diploma secundair onderwijs, indien behaald in de arbeidsmarktgerichte richtingen – het huidige bso – volstaat dus niet meer om naar de hogeschool of universiteit te gaan. 

Oppositiepartij SP.A maakt zich grote zorgen over die nieuwe bepalingen. ‘In het verleden was het helder: een diploma secundair onderwijs geeft toegang tot het hoger onderwijs. In de toekomst ga je diploma’s hebben die dat wel doen en diploma’s die dat niet doen’, zegt Vlaams fractieleider Joris Vandenbroucke.

Hij vreest dat dit de deur openzet voor een veel selectiever hoger onderwijs, waarbij het bijvoorbeeld nodig zal zijn een STEM-opleiding te volgen om een studie burgerlijk ingenieur te kunnen aanvatten.

‘Het parcours van de huidige regering inzake toegankelijkheid van het hoger onderwijs doet alvast weinig goeds vermoeden: een verhoogd inschrijvingsgeld en meer verplichte niet-bindende toelatingsproeven. De minister en de meerderheid moeten duidelijkheid verschaffen over de manier waarop ze de toegankelijkheid van het hoger onderwijs verder willen aanpassen.’
In een advies van de Raad van State over de hervorming van het secundair onderwijs, dat van eind vorige maand dateert, staat nog dat de totstandkoming van de verschillende types zevende jaar ‘niet van behoorlijke regelgeving getuigt’.

Interesses en talenten
Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) kan zich niet vinden in de kritiek van de SP.A. Ze vindt dat de hervorming van het secundair onderwijs leerlingen net toestaat ‘op een onderbouwde manier een studiekeuze te maken die het best aansluit bij hun interesses, mogelijkheden en talenten’.

Ze wijst er nog op dat de grote meerderheid van de huidige zevende jaren niet specifiek voorbereidt op het hoger onderwijs. De principes om dit te veranderen, liggen al sinds 2013 vast.

Met de hervorming van het secundair onderwijs krijgen leerlingen die een arbeidsmarktgerichte opleiding succesvol afleggen, ook meteen toegang tot het Hoger Beroepsonderwijs (HBO5). Deze nieuwe graduaatsopleidingen moeten vanaf het academiejaar 2019-2020 een derde volwaardige toegangspoort vormen tot het hoger onderwijs. De hervorming van het secundair onderwijs gaat van start op 1 september 2019.