Facebook plooit voor steenrijke Rus met prostitueeprobleem
Nastja Rybka (‘Nastja het visje’ in het Russisch) heeft heel wat problemen veroorzaakt met haar foto’s op Instagram Foto: rr

Stel je voor dat je als oligarch een delicaat gesprek voert met de Russische vicepremier op je jacht waar ook prostituees verblijven. Eentje daarvan maakt foto’s en zet ze op Instagram. Wat doe je dan? Facebook, de eigenaar van Instagram, op de knieën dwingen om de boel te verwijderen, zo blijkt.

‘Ik eis dat deze beelden van het internet gewist worden. Nu, onmiddellijk, stante pede! Anders zullen Instagram en Youtube van het Russische web verdwijnen, ik zweer het.’ Begin deze week ging de bekende Russische miljardair Oleg Deripaska driest tekeer toen hij ontdekte dat een van de prostituees die hij uitnodigde voor een rondvaart met zijn jacht in Noorse wateren foto’s had gemaakt van haar reis - ‘Klasse, deze boot! Kusjes, lieverds!’ - en ook van Deripaska, die met de Russische vicepremier, Sergej Prichodko, praat.

Dat ergens op een Instagramaccount vertrouwelijke informatie uit 2016 rondzweeft, zou op zich geen ramp geweest zijn voor de steenrijke aluminiumtycoon, mocht de bekendste oppositiefiguur van Rusland, Alexei Navalni, zijn oog niet hebben laten vallen op de beelden. Navalni ging ermee aan de slag en maakte een YouTube-videomet de beelden.

Villa van vier miljoen euro

‘Kijk wie hier hebben’, zegt Navalni. ‘U ziet het goed: Deripaska heeft onze vicepremier uitgenodigd op zijn jacht voor een seksfeestje met prostituees. Dit noem ik omkoperij. Laten we niet vergeten dat onze vicepremier zeer veel bezittingen heeft voor zijn bescheiden salaris. Hoe betaalde hij zijn villa van meer dan vier miljoen euro? En hoe kon hij een luxeappartement van meer dan drie miljoen euro kopen? Het appartement is wettelijk gezien van zijn vrouw, maar die heeft zelfs geen baan. Maakt u de rekensom gerust zelf.’

‘Of ging het misschien over gevoelige politieke onderwerpen’, gaat Navalni verder in zijn video. ‘Zoals over de inmenging van de Russen bij de Amerikaanse verkiezingen? Deze ontmoetingen bevestigen wat wij al lang denken: het Kremlin is corrupt.’ Intussen is de video van Navalni al meer dan vijf miljoen keer bekeken.

Operatie ‘Haal dat offline’

Hoewel het kalf al vlak na de lancering van de video verdronken was voor de Russische oligarch, besloot hij toch onmiddellijk zijn Kremlin-connecties aan te spreken om zowel de foto’s op Instagram als de Youtube-video van Navalni offline te halen. De prostituee in kwestie, Nastja Rybka (‘Nastja het visje’, die zichzelf de ‘oligarchenjaagster’), kreeg wellicht een uitbrander van de oligarch, maar verwijderde niet uit zichzelf al het beeldmateriaal. Daardoor had het Kremlin geen andere optie meer dan de Russische internetwaakhond, Roskomnadzor, aan te spreken.

En dat werkte. Roskomnadzor gaf zowel Facebook (dat Instagram bezit) als Google de opdracht om het beeldmateriaal van Nastja Rybka en Navalni te verwijderen. Anders zou Rusland alle websites van de bedrijven systematisch onbeschikbaar maken voor Russische gebruikers. Hoog spel in verkiezingstijden, want miljoenen Russen volgen Navalni online.

Facebook plooit

Vrijdag stemde Facebook plots in met de vraag van de Russische internetwaakhond en verwijderde de foto’s van Instagram. Tegelijkertijd werd de website van Navalni offline gehaald. ‘Proficiat, Facebook en co.’, reageerde Navalni. ‘Jullie werken mee aan de illegale censuur van het Kremlin. Zij zeggen dat een kritische stem gewist moet worden, jullie wissen het zonder verdere vragen. Echt waar, proficiat!’

Facebook wenste aan de Russische media geen bijkomende verklaring te geven over het verwijderen van de beelden. Google heeft voorlopig niet gereageerd op de vraag om de YouTube-video van Navalni offline te halen.