Zuma zwicht onder de druk
Foto: AP
President Jacob Zuma, die samen met Nelson Mandela tien jaar gevangen zat op Robben Island, heeft zijn ‘negen levens’ opgebruikt. Dat besefte hij zelf ook.

President Jacob Zuma (75) heeft woensdagavond laat in een toespraak tot de natie aangekondigd dat hij met onmiddellijke ingang opstapt. Hij zwichtte op het allerlaatste moment onder de druk die zijn partij, het ANC, al heel de week op hem uitoefende. Maar het ging niet van harte: hij was het niet eens met de manier waarop het ANC hem onder druk had gezet, nadat Cyril Ramaphosa in december partijleider was geworden, zei hij, want hij heeft ‘niets verkeerds gedaan’. Eerder op de dag had Zuma, in een onaangekondigd tv-interview, nog laten uitschijnen dat hij níét zou vertrekken.

Met zijn aankondiging voorkwam hij de vernedering dat hij vandaag door een motie van wantrouwen in het parlement afgezet zou worden. Dinsdag had de partij hem een ultimatum gesteld: ofwel diende hij zelf zijn ontslag in, ofwel zou het ANC een motie van wantrouwen tegen hem indienen. De partij zei woensdag dat ze dat donderdag zou doen. Uiteindelijk koos Zuma eieren voor zijn geld.

Met zijn vertrek komt er een einde aan Zuma’s  negenjarige presidentschap, dat sterk gekleurd was door allerlei corruptie- en andere schandalen. Hij werd beschuldigd van verkrachting in 2006, en hij maakte zich belachelijk door te zeggen dat hij geen kans liep op hiv-besmetting omdat hij na de seks een douche genomen had. Er lopen bijna achthonderd aanklachten tegen hem wegens corruptie. Hij gebruikte belastinggeld om zijn huis te laten renoveren, en weigerde dat in eerste instantie terug te betalen. En dan waren er natuurlijk de banden met de omstreden familie Gupta. 

Intussen gleed de Zuid-Afrikaanse economie af in het moeras. De vertrouwensstemming die voor vandaag op de agenda stond, was niet de eerste die hij meemaakte. Maar tot nog toe hield het ANC hem de hand boven het hoofd en overleefde hij de stemmingen. Het leverde hem de bijnaam van ‘de grote overlever’ op. Dat Zuma het toch nog zo lang volhield, kwam doordat hij al die jaren een trouwe schare volgers behield. Dankzij zijn volkse aard was hij vooral populair op het platteland.

Na de verkiezing van Ramaphosa tot partijleider kwam er een einde aan zijn krediet. Of, zoals de BBC het formuleerde: ‘De negen levens van de grote overlever zijn op.’