De Zuid-Arikaanse regeringspartij ANC heeft bekendgemaakt dat president Jacob Zuma vandaag moet opstappen. Als hij blijft talmen, dan keurt het ANC donderdag een motie van wantrouwen goed tegen Zuma. Die noemt de oproep tot ontslag 'zeer onrechtvaardig'.

Oppositiepartij EFF had een motie ingediend waar donderdag over gestemd zou worden, en het ANC dient nu een amendement in bij die motie zodat het toch 'hun' motie wordt. Het partijbestuur had dinsdag Zuma opgeroepen op te stappen, maar de president weigerde te vertrekken.

In het overleg tussen het ANC-bestuur en Zuma had de president maandag een overgangstermijn van drie tot zes maanden gevraagd, maar het partijbestuur wilde daar niet op ingaan omdat het van mening is dat de integriteit van de instellingen dringend hersteld moet worden.

Zuma zegt niet te begrijpen waarom zijn partij hem laat vallen. Hij lijkt ook niet van plan om de leiders van zijn partij zomaar te volgen. 'Het is zeer onrechtvaardig dat dit onderwerp onophoudelijk wordt opgeworpen', verklaarde Zuma woensdag tijdens een livegesprek met de openbare tv-omroep SABC. 'Wat heb ik gedaan? Niemand is in staat om me redenen te geven', zegt hij. Het is voor het eerst dat Zuma regeert op de oproep tot ontslag.

De tweede en laatste ambtstermijn van de president zou normaal gezien tot in 2019 lopen. Maar de president kwam in opspraak door verschillende corruptiezaken, die ook schade toebrachten aan het imago van zijn partij ANC. Zuma wordt ervan beschuldigd zich te laten hebben corrumperen door een rijke Indiase zakenfamilie, de Gupta's. Zij kregen lucratieve zakendeals en beïnvloedden mogelijk zijn ministerbenoemingen. Zuma ontkent dat er iets aan de hand is. 'Er is geen probleem. Er is nooit een probleem geweest.'

Politie valt binnen bij vertrouwelingen Zuma

Woensdagochtend zijn de zogenaamde Hawks, een Zuid-Afrikaanse politie-eenheid die zich focust op de strijd tegen corruptie,  binnengevallen in de villa van de controversiële Gupta-familie in Johannesburg.

Het schandaal staat in Zuid-Afrika bekend onder de naam ‘State Capture’, omdat de drie Gupta-broers Ajay, Atul en Tony door hun invloed op Zuma erin geslaagd zouden zijn het beleid van de president mee te sturen. Zowel de president als de broers ontkennen die aantijgingen. ‘Het gaat om een heel ernstig onderzoek’, aldus een woordvoerder van de Hawks. ‘Dit is geen spelletje: zij die verantwoordelijk zijn voor de zogenaamde "state capture", zullen die verantwoordelijkheid moeten opnemen.’

De plaatselijke media melden dat zeker één Gupta-broer en een medewerker van de familie gearresteerd werden. Andere familieleden zouden nog onderhandelen alvorens zichzelf over te geven. In een communiqué melden de Hawks dat drie mensen opgepakt werden, en dat van twee anderen verwacht wordt dat ze zichzelf overgeven.

Het onderzoek loopt al maanden, maar deze stap geeft aan dat de liefde tussen Zuma en diens opvolger Cyril Ramaphosa definitief voorbij is. De in december verkozen partijleider stelde de strijd tegen corruptie centraal in zijn verkiezingscampagne. Dit manoeuvre lijkt erop te wijzen dat Ramaphosa nu snel wil handelen.