'Zuma kan dit gewoon naast zich neerleggen'
Jacob Zuma Foto: epa
Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) heeft Zuid-Afrikaans president Jacob Zuma verplicht om af te treden. Dat heeft de regerende partij nu ook officieel bekendgemaakt. Er werd wel geen concrete datum vastgelegd voor Zuma's vertrek, maar Zuma zou morgen reageren. De oppositie blijft achter de motie van wantrouwen staan.

Het Nationaal Uitvoerend Comité (NEC) van het ANC 'heeft beslist om zijn kameraad Jacob Zuma terug te roepen', verklaarde Ace Magashule, de secretaris-generaal van de partij. 'De uitdagingen van het land vereisen een dringende en resolute respons.' 

Na een marathonvergadering besliste het ANC maandagnacht om te eisen dat Zuma zich terugtrekt, nadat hij eerder had geweigerd ontslag te nemen. De president ging aanvankelijk akkoord met een ontslag, in een vergadering met plaatsvervangend president Cyril Ramaphosa, maar vroeg daarna om drie maanden langer aan te mogen blijven. De partij verwierp die vraag.

Zuid-Afrikaanse media berichtten vanochtend dat het ANC Zuma een deadline van 48 uur hadden opgelegd, maar dat blijkt niet te kloppen. Volgens Magashule heeft Zuma ook nooit gedreigd met gerechtelijke stappen tegen zijn partij. 'Hij bevestigde zelfs dat hij tegen morgen zal antwoorden.'

Geen motie van wantrouwen

 De oppositie eist dat het parlement deze week een vervroegd debat houdt over een motie van wantrouwen tegen Zuma, en dat het parlement dan wordt ontbonden en er vervroegde verkiezingen komen. Magashule liet echter weten dat het onwaarschijnlijk is dat het ANC de motie van wantrouwen zou steunen.

'Deze terugroeping is een interne oplossing van het ANC, en niets meer dan dat', is Mmusi Maimane, leider van oppositiepartij Democratic Alliance (DA) teleurgesteld. 'Dit heeft geen invloed op Zuma's huidige status als president. Hij kan dit gewoon naast zich neerleggen.'

ANC blijft onschuld Zuma verdedigen

Waar Zuma zich momenteel precies bevindt, is niet duidelijk. De president is flink verzwakt sinds Ramaphosa (65) in december de nieuwe voorzitter werd van het ANC. Dat maakt van de schatrijke voormalige zakenman automatisch ook de kandidaat-president bij de verkiezingen van volgend jaar.

Het vertrek van Zuma geeft het nieuwe ANC-leiderschap de kans om de door hem aangerichte schade te herstellen, en opnieuw aansluiting te vinden bij de Zuid-Afrikaanse kiezers. Het ANC, dat sinds het einde van het apartheidsregime begin de jaren negentig onafgebroken aan de macht is in Zuid-Afrika, blijft de grootste partij van het land, maar heeft onder het presidentschap van Zuma flink aan invloed ingeboet. 

De controversiële leider wordt al jaren geplaagd door talrijke corruptiezaken. Onder Zuma’s leiding is Zuid-Afrika afgegleden tot een kleptocratie, waar corruptie welig en vooral zeer openlijk tiert. Er is corruptie op elk bestuursniveau, maar de president spant toch wel de kroon. Hij probeert vandaag maar liefst 783 aantijgingen van fraude of corruptie van zich af te houden.

Toch verklaarde Magashule ook nu nog dat de beslissing om Zuma te vragen af te treden er niet kwam omdat hij iets verkeerd zou gedaan hebben. 'Het ANC laat gewoon niet toe dat er twee machtscentra zijn', verwees de secretaris-generaal naar de aanstelling van de nieuwe voorzitter.