‘Onzichtbare’ wachtrij voor cursus inburgering
Archiefbeeld van een protestactie tegen Liesbeth Homans. Foto: ISOPIX / Frederic Sierakowski
Tot 1.500 mensen wachten al meer dan een jaar op inburgeringslessen. Maar de directie van het Agentschap Integratie en Inburgering houdt vol dat er geen wachtlijsten zijn.

Kampt het Agentschap Integratie en Inburgering met wachtlijsten? Minister van Inburgering Liesbeth Homans (N-VA) beweert van niet, hoewel werknemers bij de recente betoging tegen de herstructurering bordjes omhooghielden met cijfers over wachtlijsten.

Een hoge bron binnen het Agentschap spreekt over ‘veel mensen’ die langer dan een jaar wachten op lessen inburgering (maatschappelijke oriëntatie). Via een andere bron kon De Standaard cijfers uit januari inkijken, waaruit blijkt dat bijna 1.500 mensen langer dan een jaar op een cursusaanbod wachten. In de lessen maatschappelijke oriëntatie (MO) leren inburgeraars in hun moedertaal over de Vlaamse regels en cultuur, over wonen, werken en onderwijs. Samen met de lessen Nederlands vormt MO de kern van het inburgeringstraject voor nieuwkomers.

De directie van het Agentschap bevestigt alleen dat 3.605 mensen nog niet ingeschreven zijn voor het cursusaanbod. Ofwel omdat ze zelf kiezen om te wachten, ofwel omdat er tijdelijk geen cursusaanbod is. ‘Maar er zijn geen structurele wachtlijsten die veroorzaakt zijn door een tekort aan personeel’, klinkt het.

Hoe groot elke groep is en hoelang zij al wachten, daarover wordt niet gecommuniceerd. De directie benadrukt dat de lessen Nederlands wel kunnen doorgaan. Daarom heet het ook officieel geen wachtlijst, en blijven de wachtenden ‘onzichtbaar’.

Homans reageert niet

Minister Homans reageert niet op de cijfers. Ze zei eerder al dat mensen die wachten dat doen om persoonlijke redenen: ziekte, geen kinderopvang, ... Die groep ‘onbeschikbaren’ is volgens onze bronnen beperkt. Het zou om zo’n 500 mensen gaan en zij zijn niet bij die 1.500 mensen die al langer dan een jaar wachten.

Volgens Homans wachten anderen dan weer op hun lessen omdat ze een zeldzame taal spreken. Dat argument klopt voor een deel van hen, maar die situatie heeft het Agentschap ook zelf gevoed. Sinds november vorig jaar worden er geen tolken meer ingehuurd voor de zeldzame talen.

In november waren er al tolken voor Koerdische en Somalische lessen geboekt. Die cursussen gingen niet door. Meer dan tweehonderd Somaliërs wachten inmiddels op lessen inburgering. Meer dan honderd mensen hopen lessen in Tigrinia (Eritrea), Koerdisch en Bosnisch-Servo-Kroatisch te kunnen volgen. Vorige vrijdag heeft het Agentschap wel een vacature voor leerkracht maatschappelijke oriëntatie Somali opengesteld.

De basis en de top

Bij het Agentschap moeten 170 banen van de 700 verdwijnen. De eerste ontslagronde gaat in op 28 februari. De tweede volgt deze zomer, de derde en vierde in 2019. Veel mensen in het Agentschap zijn ongerust. Ze vrezen dat het aantal wachtenden verder zal stijgen. ‘Er wordt veel te veel aan de basis gesnoeid, en te weinig aan de top en bij de ondersteunende processen. Al jaren spreekt men in dure termen over professionalisering. Er is veel geld en tijd gestopt in het opzetten van centrale teams en projecten, maar de effectiviteit ervan is ver te zoeken’, zegt een hoge bron binnen het Agentschap.