Geld van Amerikaanse overheid is op
Foto: AFP

In de Verenigde Staten is vrijdagavond om middernacht lokale tijd (zaterdag 6 uur Belgische tijd) de zogenaamde ‘government shutdown’ ingegaan. De Democraten en Republikeinen zijn het in de Senaat immers niet eens geraakt over de tijdelijke financiering van de federale overheid in Washington. Trump legt de schuld volledig bij de Democraten.

Donderdag keurde het Huis van Afgevaardigden met 230 stemmen tegen 197 een wet goed die de tijdelijke financiering van de federale staat voorziet tot 16 februari. Maar in de Senaat werd geen meerderheid van 60 stemmen gevonden.  

De Democraten onderhandelden wel over een akkoord, maar wilden van de Republikeinen meer toezeggingen. Ook een aantal Republikeinse senatoren stemde tegen, wat de zaak verder bemoeilijkte. De Democraten vroegen onder andere beschermingsmaatregelen voor de zogenaamde ‘Dreamers’, die het risico lopen om gedeporteerd te worden.  

Trump legt de schuld voor de shutdown volledig bij de Democraten. Hijzelf stelt dat de Democraten 'gemakkelijk een akkoord hadden kunnen sluiten, maar in plaats daarvan beslisten om een shutdown-beleid te voeren'. De Democraten 'zijn meer bezorgd om de illegale immigranten dan om ons leger en om onze heel gevaarlijke zuidgrens', stelt Trump.

De president viert dit weekend dat hij één jaar geleden de eed heeft afgelegd, maar dat wordt dus een feest in mineur. 'Dit is de eerste verjaardag van mijn presidentschap en de Democraten wilden me een mooi geschenk geven', schrijft hij nog.

Bevroren  

Door de ‘shutdown” worden de meeste overheidsdiensten bevroren. Er is wel een uitzondering voor de diensten die als ‘essentieel’ worden beschouwd, zoals Homeland Security of de FBI. In de praktijk wordt 40 procent van de federale ambtenaren op onbetaald verlof gestuurd, wat neerkomt op 1 miljoen werknemers.  

Volgens een studie van analisten van S&P Global zou een shutdown de VS 6,5 miljard dollar (5,3 miljard euro, red.) per week kosten. ‘Een bevriezing van de uitgaven van de overheid betekent dat er geen lonen uitbetaald kunnen worden, private bedrijven inkomsten verliezen, winkels minder verkopen en dat er minder belastinginkomsten zijn voor Uncle Sam’, klinkt het in het rapport. ‘Dit alles betekent minder economische activiteit en minder jobs.’ 

12 keer 

Sinds 1981 was er in de VS 12 keer sprake van een ‘shutdown’. De langste was die onder president Bill Clinton in 1995 en 1996, die 21 dagen duurde. Toen eiste de toenmalige voorzitter van het Huis, Newt Gingrich, zware besparingen op overheidsprogramma’s. De meest recente shutdown dateert uit 2013, toen de Republikeinen zonder succes Obamacare probeerden te kelderen. In 2017 werden door tijdelijke financieringswetten drie ‘shutdowns’ vermeden.