EU opent jacht op fiscale vluchtroute Ikea
Foto: AFP

De Europese Commissie opent een ‘diepgaand onderzoek’ naar de Zweedse meubelgigant Ikea, die wordt verdacht van grootschalige belastingontwijking.

Meubelgigant Ikea heeft ‘mogelijk’ dankzij twee fiscale deals in Nederland ‘minder belastingen moeten betalen’ dan andere bedrijven. EU-commissaris Margrethe Vestager (Mededinging) heeft daarom een diepgaand onderzoek geopend naar de afspraken van de Zweedse meubelreus met de Nederlandse fiscus.

‘Op basis van ons voorlopig onderzoek lijken twee fiscale rulings die de belastingdienst in 2006 en 2011 heeft afgegeven de belastbare winst van Inter Ikea Systems in Nederland aanzienlijk te hebben verlaagd’, verklaarde Vestager vandaag. Dat komt mogelijk neer op ongeoorloofde staatssteun omdat andere bedrijven niet dezelfde voordelen krijgen.

Eén miljard ontweken belastingen

Ikea, de grootste meubelketen ter wereld, realiseerde in 2016 een omzet van 35 miljard euro, maar betaalde via het gebruik van een netwerk van fiscale achterpoortjes nauwelijks belastingen op de winst die daarop werd gemaakt.

Vestager noemt geen bedragen, maar in een eerder onderzoek door de Groenen in het Europees Parlement naar belastingontwijking van Ikea is sprake van bijna een miljard euro aan ontweken belastingen tussen 2009 en 2014.

Ikea deelde het bedrijf daarvoor bewust op in twee holdings: de Ikea Group, waaronder alle meubelwinkels vallen, en het in Nederland gevestigde Inter Ikea Systems dat gaat over het intellectueel eigendom. Via een franchiseconstructie werd winsten en fondsen tussen Nederland, Luxemburg en Liechtenstein doorgeschoven om gebruik te maken van gunstige belastingconstructies.

Reactie op Amerikaanse kritiek

Sinds de forse naheffing voor Apple (meer dan 13 miljard euro) is er kritiek vanuit de VS op Vestager. Daarbij wordt de EU-commissaris aangewreven dat ze vooral haar pijlen zou richten op Amerikaanse bedrijven.

Maar dat ontkent Vestager. ‘Alle ondernemingen, groot of klein, multinational of niet, moeten hun eerlijk deel van de belastingen betalen. Lidstaten mogen niet toelaten dat bepaalde ondernemingen minder belastingen betalen door hen toe te staan hun winsten kunstmatig naar een ander land te verschuiven’, onderstreept de EU-commissaris. Het feit dat dit keer de belastingconstructies van een groot Europees bedrijf worden onderzocht, moet dat onderstrepen.

Geen Belgisch onderzoek

Een onderzoek naar de Belgische sluiproute van Ikea komt er dan weer niet. Volgens het eerder vermelde rapport van de Europese Groenen zou de Zweeds meubelgigant tussen 2010 en 2014 liefst 488 miljoen aan belastingen hebben vermeden door het gebruik van de notionele intrestaftrek in ons land. Daardoordaar betaalde Ikea tussen 2010 en 2014 in België amper 37,5 miljoen euro aan belastingen, ofwel 2,35 procent op de totale inkomsten (DS 12 februari 2016). Maar daar ziet Europa (en Vestager) geen graten in.