zaterdag 16 december 2017 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

Een beetje filantropie voelt niet onaangenaam tussen kreeft en champagne. rr

Het Dilemma

Geef ik geld tijdens de Warmste Week?

Vanaf maandag staat Vlaanderen weer in het teken van de Warmste Week. Maar is dat de beste manier om de minder­bedeelde te helpen?

Van onze redacteur 

Brussel Annelies Van Herck had dit jaar de primeur. Ze was de eerste die met het ‘Warmste Week’-speldje op het scherm verscheen. Je kon er moeilijk naast kijken, dinsdag. Vooral omdat het gele vlammetje goed afstak tegen haar zwarte vest. Sindsdien is geen enkele nieuwslezer of -lezeres nog zonder speldje op het scherm verschenen.

Het speldje draagt een duidelijke boodschap uit. Zoals de N-VA’ers met een geel lintje uiting geven aan hun solidariteit met de Catalaanse zaak, zo tonen de VRT’ers dat ze solidair zijn met een van de vele goede doelen die tijdens de Warmste Week geld inzamelen. Op die manier wordt de televisiekijker al ruim voor de officiële start van de Warmste Week voorbereid op de golf van solidariteit die Vlaanderen vanaf maandag zal overspoelen. En die onvermijdelijk de vraag oproept: meedoen of niet?

De Warmste Week is voor veel goede doelen een welkome opportuniteit om inkomsten te verzamelen. Media-aandacht doet mensen guller geven, zeker tijdens de kerstperiode waarin we geacht worden vaker aan de minder fortuinlijke medemens te denken. De markt voor goede doelen krijgt op die manier een stevige boost. De Warmste Week maakt bij de Vlamingen een enorme creativiteit los in het bedenken van fundraising-acties, en geeft bovendien de kerstperiode een filantropische dimensie die niet onaangenaam aanvoelt, zo tussen de kreeft en de champagne. De kerst-emoties van de gulle Vlaming worden gekoppeld aan de noden van de behoeftige medeburger. Kan het mooier?

Voorbij de kerstromantiek

Als je goede doelen beoordeelt op aantal gezonde levensjaren per 1.000 euro, komen vrijwel alle westerse organisaties daar slecht uit

Will MacAskill zal op die vraag ongetwijfeld bevestigend antwoorden. Deze Schotse filosoof is de grondlegger van de effective altruism-beweging. Als je iets geeft, zie er dan ook op toe dat je gift echt een verschil maakt, is zijn motto. De aanhangers van deze beweging vinden dat filantropie rationeel benaderd moet worden, niet emotioneel.

Integendeel zelfs, emotie kan volgens hen averechts werken. Wie zijn geefgedrag laat bepalen door de kerstromantiek, en solidair is als een mediaspektakel daartoe oproept, loopt de kudde achterna. Goede doelen die weinig warme gevoelens losmaken, dreigen er dan bekaaid vanaf te komen. ‘Geef waar je geld het meeste helpt, en niet aan wat het meeste aandacht krijgt’, zei MacAskill twee jaar geleden in deze krant (DS 14 november 2015).

De effectieve altruïsten adviseren om na te gaan hoe doelmatig een gift is. Ook hier viert ratio hoogtij: de goede doelen worden beoordeeld op de hoeveelheid gezonde levensjaren die met 1.000 dollar te koop zijn. De consequentie daarvan is dat vrijwel alle goede doelen in de westerse wereld geschrapt kunnen worden. Want wij hebben het al oneindig veel beter dan mensen in de ontwikkelingslanden. Maar het is misschien wel aangenamer om geld te doneren aan een herkenbaar goed doel in de onmiddellijke nabijheid van de gever, dan aan een anonieme dokter die Afrikaanse levens redt.

In het journaal van donderdag was de Warmste Week het twaalfde item, vóór de komst van Lance Armstrong naar de Ronde van Vlaanderen. Goedele Wachters bracht een reportage over een mediageniek goed doel: diabetes­honden. Wachters veinsde flauw te vallen door een lage bloedsuikerspiegel, waarna de hond met zijn snuit op een alarmknop duwde. De diabeteshonden – kostprijs: 20.000 euro – zijn erop getraind om de bloedsuikerspiegel van hun baasje te ruiken. Een ‘beestig goed voorbeeld van de Warmste Week’, grapte de nieuwslezeres. Schattige honden, herkenbare patiënten, steun van een sympathiek schermgezicht. De vereniging achter de diabeteshonden zal de komende dagen waarschijnlijk heel wat geld inzamelen.

Voorkomen of helpen?

MacAskill wist waarschijnlijk niet van het bestaan van diabeteshonden toen hij zijn boek Doing good better schreef. Hij had het daarin wel over blindengeleidehonden. Geld daarvoor inzamelen is een typisch voorbeeld van hoe het volgens de efficiënte altruïsten niet moet. In plaats van het geld te besteden aan een manier om blinden te helpen, kun je het ook inzetten om blindheid te voorkomen. Met 20.000 dollar kan je in een ontwikkelingsland 200 mensen van trachoma genezen, en zo voorkomen dat ze blind worden.

De meest kosteneffectieve methode om een mensenleven te redden, blijkt muskietennetten uitdelen om malaria te voorkomen. Opmerkelijk genoeg waren precies muskietennetten het goede doel dat in 2009 geselecteerd werd door Music for Life, de verzoekplatenactie van Studio Brussel waaruit de Warmste Week is voortgekomen. Destijds konden gevers nog niet zelf kiezen naar welk goed doel hun geld zou gaan. Met de 3.649.595 euro die toen werd ingezameld, konden 729.919 muskietennetten worden gekocht via het Rode Kruis. Volgens onderzoek wordt één malariadode vermeden per 560 muskietennetten. Music for Life was dus goed voor ruim 1.300 geredde levens. Will MacAskill zou waarschijnlijk gul gegeven hebben.

Conclusie: De Warmste Week is een prima manier om geld in te zamelen voor goede doelen. Wie eraan meedoet, laat zien dat hij solidair is met minder bedeelden. Zo geef je concrete invulling aan een van de kerngedachten achter het kerstfeest. Maar het kan geen kwaad om jezelf daarbij af te vragen welke redenen er zijn om voor een bepaald doel te kiezen, wat je precies hoopt te bereiken met de gift, en wie de grootste behoefte heeft aan solidariteit.

Sport
  1. Pro League doet nogmaals oproep om refs dit weekend te steunen: “Applaus en erehagen”
  2. Wesley en Carcela nu toch definitief vrijgesproken voor rode kaarten uit augustus (!), Bondsparket reageert ontgoocheld
  3. Diego Schwartzman plaatst zich als eerste voor halve finales op European Open in Antwerpen
  4. Kevin De Bruyne kondigt terugkeer aan in origineel filmpje, Guardiola en City-fans reageren enthousiast
  5. Eerste vrouw in bestuur van Belgische voetbalbond: Mieke De Clercq doorbreekt mannenbastion
  6. Edward Theuns heeft ‘oude’ nieuwe werkgever: Gentenaar keert terug naar Trek-Segafredo
  7. Italië en Servië spelen de finale van het WK volleybal voor vrouwen
  8. Twee Russische internationals in cel na nachtje stappen
  9. Ook Lewis Hamilton is "100 procent zeker dat Mick Schumacher de F1 haalt"
  10. Sky trekt Italiaanse hardrijder en Ecuadoriaans toptalent van Quick Step aan
  11. KV Mechelen kan rekenen op bijna 15.000 fans in topper tegen Beerschot, Malinwa beperkt macht van makelaars
  12. Moscon wordt ook na machtsgreep in China achtervolgd met uitsluiting in de Tour, en dat enerveert de Italiaan
  13. Gianni Moscon grijpt de macht in China na winst in koninginnenrit, Belgen sneuvelen op slotklim
  14. Boston Red Sox naar World Series na zege tegen titelhouder
  15. Video LeBron James verliest meteen eerste wedstrijd met Lakers, maar fans moeten niet wanhopen
  16. Leko moet uitleggen waarom geld van Veljkovic op zijn rekening kwam
  17. Coach van Serena Williams klaagt “hypocriete situatie” aan in het tennis na hetze op US Open
  18. Voorzitter van KV Mechelen uitgenodigd voor verhoor bij de federale politie, maar niet in verdenking gesteld
  19. Zieke Monfils wint Frans topduel en schakelt titelverdediger uit op European Open in Antwerpen
  20. Bondscoach stapt op nadat hij ontdekt dat spelers ’s nachts de bloemetjes hadden buitengezet