Maak plastic zakjes betalend, zeggen bakker en slager
Foto: Reuters
Vlaams minister Joke Schauvliege (CD&V) wil een totaalverbod op plastic wegwerpzakjes. Unizo kiest nu voor ‘de vlucht vooruit’ en stelt voor ze betalend te maken.

De slager, de bakker of de buurtsupermarkt: als u er langsgaat, komt u vaak met een plastic wegwerpzakje buiten. Eenmaal thuis gaat het genadeloos de vuilnisbak in – als het onderweg al niet bij het zwerfvuil terechtkomt. De gemiddelde Belg gebruikt elk jaar 98 van die zakjes, een gezamenlijke afvalberg van een miljard wegwerpzakjes. 

Hoewel ze gemiddeld een leven van 20 minuten zijn beschoren, duurt het vaak meer dan honderd jaar voor ze afbreken. Via onze rivieren belanden de zakjes in zee, waar ze het ecosysteem ontregelen en via de vis op ons bord ook in ons lichaam komen. ‘Een tikkende tijdbom’, noemde professor Colin Janssen van de UGent het onlangs in deze krant.

Wallonië en het Brussels Gewest beslisten daarom de plastic wegwerpzakjes in de ban te slaan. Overtreders riskeren in Brussel boetes tussen 50 en 10.000 euro. Wereldwijd zijn er al meer dan dertig landen die zo’n verbod kennen, onder meer Kenia, Frankrijk en Italië.

Vlaams minister van Leefmilieu, Joke Schauvliege, wil niet achterblijven en heeft vorig jaar al een voorstel voor een totaalverbod op de regeringstafel gelegd. Maar begin dit jaar werd het verworpen door Open VLD. De liberalen willen liever samen met de sector maatregelen nemen. 

Niet voor groenten
Onder de stijgende druk willen de handelaars nu hun verantwoordelijkheid opnemen, zegt de zelfstandigenorganisatie Unizo. ‘Tot nog toe betaalt de consument in zo’n 500 grote supermarkten voor een (afbreekbaar, red.) plastic zakje aan de kassa. Wij willen naar een systeem waarbij de hele retail de plastic zakjes betalend maakt’, zegt Luc Andries. ‘Ook de bakker en de buurtwinkel dus. Onze leden weten dat niets doen geen optie is. Als ze niet volgen, komt er een verbod.’ 

De handelaars willen wel de plastic zakjes voor groenten en fruit ontzien, ‘want daar zijn nog geen alternatieven voor’.
Unizo heeft zijn plan ‘zo goed als klaar’, maar zegt dat het Vlaams Parlement dit nog moet goedkeuren. ‘De overheid zal een prijs moeten zetten op de plastic zakjes, want wij mogen dat niet’, zegt Andries. De handelaars rekenen ook op Vlaanderen om een sensibiliseringscampagne uit te rollen.

Het kabinet-Schauvliege is verrast door het plan van Unizo, maar blijft erbij dat Vlaanderen voor een totaalverbod moet kiezen. Volgens Vlaams Parlementslid Rob Beenders (SP.A) kiest de sector dan ook voor ‘de vlucht vooruit’ om aan zo’n verbod te ontsnappen.

De sector kijkt ondertussen hoe ze ook het gebruikte plastic beter kan sorteren. Ook afvalverwerker Fost Plus stelt vandaag een actieplan voor om de inzameling van plastic verpakkingen via de blauwe pmd-zak uit te breiden.