Slechts één Belg op negen doet een gift
De Warmste Week eindigde vorig jaar met een recordopbrengst van 7,8 miljoen euro. Foto: Jokko/vrt

Iets meer dan 800.000 Belgen hebben vorig jaar een belastingvoordeel genoten omdat ze een gift van 40 euro (of meer) hadden gedaan aan een goed doel. De overige zes miljoen belastingbetalers deden geen gift.

Volgende maandag, 18 december, start op Studio Brussel de Warmste Week, waarin de radiozender zeven dagen lang non-stop verslag uitbrengt over hoeveel geld duizenden inzamelacties van luisteraars hebben opgebracht voor evenveel goede doelen. Vorig jaar was de Warmste Week goed voor 7,8 miljoen euro.

De actieweek op Studio Brussel toont aan dat de Belg best vrijgevig kan zijn. Die positieve beeldvorming kwam in april van dit jaar ook naar voor in de ‘Barometer van de Filantropie’, een enquête in opdracht van de denktank Itinera. Liefst twee derde van de duizend ondervraagden beweerde geld te schenken aan goede doelen. Maar is dat ook zo?

Gegevens van de federale overheidsdienst Financiën tonen een heel ander beeld. Volgens de fiscus hebben vorig jaar bijna 811.000 belastingplichtigen een fiscale aftrek gevraagd (en gekregen) omdat ze een gift van 40 euro (of meer) hadden gedaan aan een ‘erkend goed doel, zoals bijvoorbeeld Kom op tegen Kanker, het Rode Kruis of de 11.11.11-actie.

In totaal ging het om 224 miljoen euro aan giften, of omgerekend 276 euro per donateur. Zij genoten hierop een belastingvoordeel van 45 procent, dus van gemiddeld 124 euro.

Afgezet tegen het totale aantal belastingplichtigen van 6,82 miljoen betekent de groep van 811.000 ‘schenkers’ maar een kleine minderheid. Slechts één op de negen van alle belastingbetalers (11,8 procent) doet een gift. Omgerekend naar alle belastingbetalers daalt de gemiddelde gift naar amper 32,8 euro per jaar.

Kleinschalig

Opgelet: deze gegevens slaan alleen op de officieel geregistreerde giften, gedaan via bankoverschrijving en met fiscaal attest afgeleverd door de organisatie achter het goede doel. Ze bieden geen zicht op een tweede, informeel circuit van donaties, bijvoorbeeld met vrijwilligers die deur aan deur langslopen of in winkelstraten geld inzamelen bij passanten, of via inzamelacties op school- of buurtfeesten.

Er bestaan geen officiële data over de verhouding tussen de inkomsten uit die lokale acties en de officiële giften via bankoverschrijving. Navraag bij de vzw 11.11.11 leert dat de inkomsten uit lokale acties dit jaar ongeveer 1,3 miljoen euro zullen bedragen, de helft van de inkomsten uit stortingen (2,6 miljoen).

Filosoof en econoom Antoon Vandevelde, professor emeritus aan de KU Leuven, heeft uit eigen onderzoek geleerd dat kleinschalige, lokale acties ‘meer aantrekkingskracht’ hebben dan nationale campagnes. ‘Belgen zijn niet noodzakelijk minder vrijgevig dan Nederlanders, maar wij kiezen liever voor een goed doel dat herkenbaar is, en tastbaar. De nabijheid van het goede doel is voor de Belg heel belangrijk. Hij zal sneller geld geven aan een ziek kind uit de wijkschool om de hoek dan voor de organisatie die de ziekte van dat kind in heel het land bekampt.’