Brussel bindt strijd aan met ‘strooifietsen’

Aanbieders van deelfietsen in Brussel zijn binnenkort zelf verantwoordelijk voor de veiligheid en verspreiding van hun fietsen. Ze moeten ook zelf de overlast aanpakken.

Vijfhonderd fietsen doken eind september plots op in de Brusselse straten – soms werd er zelfs eentje aangetroffen in een boom (zie foto). De bewuste deelfietsen – oBikes – werken volgens een free floating-systeem. Ze kunnen na gebruik om het even waar achtergelaten worden. Dat veroorzaakt veel frustratie in de hoofdstad, zeker omdat niemand op de hoogte was van hun komst, zelfs minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) niet. Ingrijpen is moeilijk, zolang de openbare orde niet in het gedrang komt.

Binnenkort is dat verleden tijd. De Brusselse regering keurde een regelgevend kader voor fietsdeeldiensten goed – het eerste in Europa. Zo wil ze overlast en vervuiling van de publieke ruimte tegengaan.

Strooifietsen

Niet alleen Brussel, ook steden als Amsterdam en Rotterdam hebben daarmee te maken. ‘Ik zou dit geen deelfietsen, maar strooifietsen noemen’, zei Marco te Brömmelstroet, docent stedelijke planning aan de Universiteit Amsterdam in het NRC Handelsblad. ‘De aanbieders ervan hebben een buitengewoon agressieve aanpak. Ze willen zo snel mogelijk een marktaandeel verwerven.’

Vandaag zijn in Brussel al twee aanbieders van freefloating fietsdelen actief: oBike en GoBee.bike, samen goed voor zo’n zevenhonderd fietsen. Een derde bedrijf zit in de testfase. Verwacht wordt dat nog veel bedrijven zullen volgen. Om een vergunning te krijgen moeten zij binnenkort aan bepaalde minimumvoorwaarden voldoen.

Niet op Grote Markt

Elke fiets zal technische voorschriften rond veiligheid en comfort moeten respecteren, zoals beschikken over goede verlichting en een spatbord. Dat is nu niet altijd zo. ‘Gebruikers moeten op veilige fietsen kunnen rekenen’, zegt Smet. Een kapot exemplaar moet binnen 24 uur worden hersteld of verwijderd.

Ook zal het verboden zijn om in bepaalde zones nog fietsen achter te laten, bijvoorbeeld op de Grote Markt. Er komt ook een drempel voor maximale concentratie in bepaalde zones, zoals aan stations. ‘Zo blijft de publieke ruimte ordelijk en krijg je geen overvloed aan fietsen op één plaats en schaarste op een andere.’

De regels gelden voor alle deelsystemen met voertuigen die buiten de rijweg mogen worden geparkeerd, dus ook voor scooters. Bedrijven die zich er niet aan houden, kunnen gesanctioneerd worden. Het regelgevend kader moet in de eerste helft van volgend jaar van kracht worden.