Notoire belastingparadijzen als de Kaaimaneilanden, Bermuda of de Britse Maagdeneilanden staan niet op de Europese zwarte lijst van belastingparadijzen.

De Europese ministers van Financiën hebben zeventien landen en jurisdicties op een zwarte lijst geplaatst. Een aantal notoire belastingparadijzen ontbreken evenwel. Zij staan wel op de zogenaamde ‘grijze lijst’, met landen die bereid zijn hun leven te beteren.

Het aantal landen dat uiteindelijk op de zwarte lijst is terechtgekomen, is kleiner dan verwacht. Oxfam International had vorige week nog bekendgemaakt dat in principe 35 landen en jurisdicties hiervoor in aanmerking kwamen, als de Europese criteria strikt zouden worden toegepast. Eerder deze week was er in ontwerpdocumenten nog sprake van 27 landen.

De grijze lijst met landen die willen tegemoetkomen aan de eisen van de EU, bevat in totaal 48 landen of jurisdicties. Zij hebben beloofd om binnen één of twee jaar tegemoet te komen aan de eisen van de Europese Unie. Hierbij veel bekende exotische belastingparadijzen, maar ook landen als Zwitserland, Turkije, een aantal Europese ministaatjes en verscheidene Balkanlanden. De mate waarin zij niet aan de criteria voldoen, varieert. Sommige landen komen verschillende keren voor op de lijst.

Keiharde consequentie

De lidstaten kunnen zelf kiezen hoe ze met de lijsten omgaan. De enige keiharde consequentie van de zwarte lijst is dat deze landen niet langer in aanmerking komen voor financiering via het Europese Fonds voor Duurzame Ontwikkeling. Daarnaast moet elke EU-lidstaat extra grondig toezien op transacties uit deze landen, en op bedrijven die er zaken doen of dochters hebben. De EU adviseert ook om de zwarte lijst te gebruiken voor eigen wetgeving. België heeft bijvoorbeeld met de opstelling van een eigen zwarte lijst gewacht op de EU-beslissing.

Er is ook een lijst met harde maatregelen die landen op facultatieve basis kunnen toepassen bij bedrijven die via de desbetreffende landen hun belastingaanslag willen drukken. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verbod om bepaalde kosten af te trekken, omkering van de bewijslast of de verplichting om grensoverschrijdende constructies te openbaren.