Nieuwe hoop voor migrainelijders
Foto: hh

Na twintig jaar stilte verschijnen tegelijk twee veelbelovende ­onderzoeken met migrainemiddelen van een nieuwe generatie. Geen van beide stoffen is echter al goedgekeurd.

Het absolute topblad in de geneeskunde, het New England Journal of Medicine, brengt twee rapporten tegelijk over twee verschillende stoffen die allebei werken tegen migraine – hoewel ze geen van beide de aanvallen echt uitschakelen, alleen verminderen. Beide stoffen, ere­numab (van Amgen en Novartis) en fremanezumab (van Teva), zijn van hetzelfde type: stoffen die heel precies en gericht één duidelijk doel aanvallen, zonder veel nevenschade.

Jammer genoeg zijn zulke ‘monoklonale antistoffen’ doorgaans ook heel duur. Ook als ze door de gezondheidsautoriteiten worden goedgekeurd, zal er dus nog een heel gevecht volgen over prijs en eventuele terugbetaling.

Met de helft gedaald

Erenumab werd in het nu gepubliceerde onderzoek getest bij net geen duizend mensen die gemiddeld acht dagen per maand aan migraine leden. Bij de helft van hen daalde het aantal aanvallen, gemeten over een halfjaar, met de helft. Dat was beter dan bij de controlegroep mensen die een placebo kregen. Bij hen daalde het aantal gevallen – puur door het effect van hoop – met een kwart. De groep die het ‘echte’ middel kreeg, nam in die periode ook beduidend minder pijnstillers of andere symptoom­bestrijdende middelen. Het middel moet een keer per maand worden ingespoten.

Fremanezumab, het andere middel, werd getest bij iets meer dan duizend mensen, eveneens ‘erge’ gevallen. Vier patiënten op tien zagen hun aantal hoofdpijndagen met de helft dalen. In de placebogroep waren dat er twee op tien. Ook dit middel moet maandelijks ingespoten worden.

Licht en geluid

Hoe het zit met de veiligheid en werkzaamheid op lange termijn, is voorlopig voor geen van beide stoffen bekend. Allebei vallen ze een receptor in de hersenen aan, die betrokken is bij pijnsignalen en bij gevoeligheid voor licht en geluid.

Die gevoeligheid voor licht en geluid is een van de typerende kenmerken van migraine. Migraine is een aparte ziekte, en niet zomaar een ‘zware hoofdpijn’. Het is een pulserende pijn, vaak aan één kant van het hoofd, waarbij je geen licht of geluid kunt verdragen, en geregeld zo erg dat je er misselijk van wordt, tot en met overgeven. Bij sommige patiënten treedt er ook een ‘aura’ op: ze zien zigzaglijnen, lichtflitsen, flikkeringen. Veel patiënten voelen hun aanval aankomen. Zo’n aanval wordt vaak door iets uitgelokt. Die uitlokkende factoren variëren van mens tot mens: de geur van chocolade, spanning, of net het wegvallen van spanning, een weersverandering.

Een aanval kan uren tot dagen duren. Heel die tijd ben je nergens toe in staat. Bij mensen die geregeld aanvallen hebben, kan dat zwaar ingrijpen in hun leven.

Het is niet duidelijk wanneer de stoffen op de markt kunnen komen. Novartis meldt dat zowel het Amerikaanse erkenningsagentschap FDA als de Europese evenknie MDA aanvaard hebben om het dossier te onderzoeken. Nog minstens twee andere bedrijven werken aan stoffen met een vergelijkbare werking.