Huwelijk helpt tegen dementie
Foto: Bob Coecke

Eeuwige vrijgezellen en weduwen/weduwnaars hebben een hogere kans op dementie, zo blijkt uit 15 opgetelde onderzoeken, samen goed voor achthonderdduizend mensen.

Britse en Franse onderzoekers legden de resultaten van 15 bevolkingsonderzoeken uit de hele wereld samen (al was één onderzoek uit Zweden goed voor 90 procent van de onderzochten). Levenslange vrijgezellen hebben 42 procent meer kans op dementie, mensen van wie een partner gestorven is 20 procent.

Ongezond leven

De onderzoeken waren niet bedoeld om mogelijke oorzaken op te sporen, maar de onderzoekers denken dat het wel eens zou kunnen dat vrijgezellen een ongezonder leven leiden dan gekoppelde mensen. Al lijkt hun risico de laatste tijd te dalen, misschien omdat de samenleving vandaag meer ingesteld is op eenpersoonsgezinnen dan vroeger.

Een gestorven partner zorgt voor extra stress, en dat is niet gezond, voeren de onderzoekers aan. Klopt, maar het verklaart niet waarom ze bij gescheiden mensen géén verhoogde kans op dementie opmerkten. Scheiden veroorzaakt toch ook stress? De vorsers denken dat de statistiek hier wel eens een rol in zou kunnen spelen. Ondanks hun grote aantal waren maar maximum 16 procent van de onderzochte mensen gescheiden. 

Preventie

In een commentaarstuk vraagt het Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry, waarin het onderzoek verscheen, zich wel af wat deze cijfers bijdragen aan de preventie van dementie. Huwelijkse staat is iets waar gezondheidswerkers niet meteen veel invloed op hebben.

Dat leven als koppel helpt om dementie te voorkomen, klinkt niet onzinnig: het leidt tot gezonder eten, meer lichaamsbeweging, minder roken & drinken, minder sociale isolatie. Allemaal zaken die al in verband zijn gebracht met de kans op dementie.

Zwakke plek

De zwakke plek van het onderzoek is dat het zo sterk gefocust is op het huwelijk. Ooit was dat een goede maat voor het al of niet samenleven van mensen, maar intussen is dat niet meer waar. Bij de ‘vrijgezellen’ zaten dus misschien mensen die wel degelijk samenleven, en nogal wat mensen met een samenlevingscontract zullen dat in een enquête geen huwelijk noemen.

Mogelijk is getrouwd zijn ook maar een onrechtstreekse indicator van het risico op dementie. Ook culturele en sociale factoren spelen mee in het aantal huwelijken – in de VS trouwen zwarten bijvoorbeeld minder vaak dan blanken. En je sociale status is ook rechtstreeks gekoppeld aan je al of niet gezonde levensstijl, en dus aan het risico dat je loopt op dementie. Idem voor opleiding en inkomen: die spelen mee in je kans op getrouwd zijn, maar ook in je kans op een gezond leven.

En misschien leidt ongetrouwd zijn niet tot meer dementie, maar zijn mensen met aanleg tot dementie minder geneigd om te trouwen. Of zoals het commentaarstuk met een knipoog zegt: ‘Je moet niet dement zijn om te trouwen, maar het helpt wel’.

Huwelijk helpt tegen dementie
Foto: Bob Coecke