'Mensen zeggen niet dat ze zorgen hebben. Ze zeggen: dokter, ik heb rugpijn.'
ds Weekblad zoekt uit wat er mis is met de rug van de Vlaming. Foto: Fred Debrock
Een op de vijf kansen dat u tot de grote groep Belgen behoort die sukkelt met de rug. Maar bij de overgrote meerderheid ligt geen duidelijk lichamelijk letsel aan de basis. Wat is er aan de hand met onze rug?

Zaterdag zoekt dS Weekblad uit wat de link is tussen de rug en het brein. Vanwaar komt rugpijn bij mensen die 'niet-specifieke klachten' hebben? Hieronder leest u een voorproefje.

Ze probeert de pijn weg te glimlachen. Maar haar lichaam liegt niet. Zodra de jonge vrouw de consultatieruimte binnen wandelt, lijkt ze tien jaar ouder. Met een vertrokken gezicht omklemt ze de stoel, gaat dan behoedzaam zitten. Het is donderdagochtend 9 uur in het multidisciplinair pijncentrum van UZ Pellenberg. Rugpatiënten die hier aankloppen, hebben vaak al véél artsen bezocht, veel geprobeerd, medicatie geslikt, ingrepen ondergaan. Maar de pijn is gebleven, vaak verergerd. Ze zijn chronische pijnpatiënten geworden.

‘Ik heb al veel inspuitingen gehad, infiltraties, maar die hielpen niet. Ik slik zoveel pijnstillers dat ik soms bijna gedrogeerd rondloop. Het wordt alleen maar erger. Deze zomer raakte ik zelfs niet meer recht.’

Bij de geboorte van haar jongste forceerde ze haar bekken. Sindsdien wordt ze gekweld door rugpijn. Of nee, het speelt al langer. En straalt ook uit naar haar benen. Als ze haar peuter wil verversen, moet die zelf via het trapje op het verzorgings­kussen kruipen. Optillen lukt niet meer. Te lang rechtop staan evenmin. ‘Volgens de specialist heb ik de rug van een zestigjarige.’

Of ze zwaar werk verricht, wil psychologe Morgane Hubin weten. ‘Ik vermoed van wel. Ik wil dat de winkel er piekfijn bij ligt voor de klanten.’ Zou ze zichzelf een perfectionist noemen? Ze knikt. Weet ze zich gesteund? ‘Niet altijd. Ik voel me een slechte partner en moeder. Mijn oudste wil graag leren fietsen, maar dat lukt me nu niet. Ik moet zo vaak zeggen: “Mama kan dit niet”.’ Sombert ze, is ze gespannen, angstig? ‘Ik ben een stresskonijn, ja. Ik pieker veel en slaap slecht.’

‘Stress heeft een negatieve impact op pijn’, begint Hubin voorzichtig. ‘Dat ervaart u waarschijnlijk zelf ook. Heeft u meer last op een emotioneel moeilijke dag?’ De jonge vrouw knikt, beschrijft hoe de pijn wat wegebde tijdens een saunabezoek. Toen ze niet moest koken of zorgen. ‘Door verhoogde stress krijg je gespannen spieren, ook op de plaatsen waar je al pijn hebt’, gaat Hubin verder. ‘Daarnaast weten we dat stress de ervaring van pijn kan verergeren.’

De vrouw kijkt Hubin fronsend aan. ‘Het klinkt alsof mijn pijn alleen tussen mijn oren zit.’ ‘Nee’, zegt de psychologe. ‘Wél heeft pijn een grote impact op je leven. Daardoor kun je in een vicieuze cirkel belanden. Ik zeg niet dat de pijn zal verdwijnen als we de stress wegnemen. Wel dat de gevolgen van pijn, zoals stress, óók weer inwerken op die pijn. Daarom willen we niet alleen medisch, maar ook emotioneel werken. Via psychotherapie bijvoorbeeld, om anders met uw situatie te leren omgaan.’

Zaterdag gaat dS Weekblad verder door op de problematiek. Professor Bart Morlion vertelt er hoe rugpatiënten krampachtig blijven zoeken naar een snijgrage dokter: ‘Wij proberen hen duidelijk te maken dat ze die zoektocht beter staken. Vaak moeten ook psychosociale factoren mee in rekening gebracht worden'.