De Bosnisch-Servische generaal Ratko Mladic (74) is door het Joegoslaviëtribunaal veroordeeld tot levenslang voor oorlogsmisdaden en zijn rol in de laatste genocide die in Europa plaatsvond. Mladic gaat in beroep.

'Het gaat om de meest verschrikkelijke misdaden die de mensheid kent, waaronder genocide', zei de rechter nadat hij de misdaden van Ratko Mladic had opgesomd. Verzachtende omstandigheden, zoals zijn zwakke gezondheid en hoge leeftijd, waren niet van tel.

De oud-generaal was niet meer in de rechtszaal toen de straf werd uitgesproken. Even daarvoor was hij buitengezet nadat hij was beginnen te roepen. De rechter had een verzoek afgewezen om de zitting te schorsen wegens gezondheidsproblemen. Bij de start van de zitting leek hij nog goedgemutst: hij lachte en stak zijn duim omhoog naar de camera's, tot weerzin van de nabestaanden van slachtoffers.

Zuivering

Mladic stond voor het Joegoslaviëtribunaal terecht voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en het schenden van oorlogsrecht tussen mei 1992 en eind 1995 tijdens de oorlog in Bosnië-Herzegovina. 

Volgens de rechters wist Mladic van deportaties, moorden en de vervolging van moslims en Kroaten uit Bosnië. Zo had hij de bedoeling om de inwoners van de moslimenclave Srebrenica te vernietigen. Hij gaf  tijdens het beleg van Sarajevo ook persoonlijk het bevel om de stad onder vuur te nemen. Daarbij kwamen meer dan 10.000 mensen om. Op de website van het Joegoslaviëtribunaal staat een overzicht van de oorlogsmisdaden die onderzocht zijn.

De nabestaanden reageerden emotioneel en tevreden op de veroordeling. Alleen zijn ze teleurgesteld dat de oud-generaal voor een zestal genocideaanklachten in andere dorpen is vrijgesproken. Voor het bloedbad in Srebrenica is hij wel voor genocide veroordeeld.

Srebrenica

Na het uiteenvallen van Joegoslavië eind jaren negentig ontstond een gewapend conflict om het multi-etnische Bosnië-Herzegovina. De Servische regering, onder leiding van Slobodan Milosevic, wilde het deel van Bosnië veroveren waar de Servische minderheid woonde. Dat leidde tot de etnische zuivering van de Bosnische moslims, de grootste etnische groep van het land. De genocide van Srebrenica op 11 juli 1995, geleid door Ratko Mladic, was het trieste hoogtepunt van de oorlog.

‘Slachter van Bosnië’ krijgt levenslang voor genocide en oorlogsmisdaden
Nabestaanden van slachtoffers volgens het proces. Foto: AFP

De moslimenclave in Bosnisch-Servisch gebied was door de VN uitgeroepen tot een ‘veilige haven’, maar toch werden er 7.000 moslimmannen en -jongens voor het oog van een Nederlands VN-bataljon afgevoerd en vermoord. Het gaat om de ergste oorlogsmisdaad in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

De rechter gaf verschillende gruwelijke voorbeelden uit de oorlog. Zo moesten bij de Vrhpolje-brug moslims in het water springen, waarna ze beschoten werden door Bosnische Serviërs. Moslima's die gevangen werden genomen, werden stelselmatig verkracht.

‘Slachter van Bosnië’ krijgt levenslang voor genocide en oorlogsmisdaden
Een massagraf van slachtoffers van de slachtpartij in Srebrenica. Foto: AP

Tribunaal

In 1995 dook Mladic onder in Servië. Pas in 2011 werd hij gearresteerd in het huis van een neef in het landelijke noorden van Servië. Servische nationalisten beschouwen hem nog altijd als een oorlogsheld. De 74-jarige oud-generaal is intussen verzwakt na twee beroertes en een hartaanval. Hij heeft altijd volgehouden dat hij niet de opdracht gaf tot zuiveringen.

Vorig jaar kreeg Radovan Karadzic, de leider van de Bosnische Serviërs, nog 40 jaar gevangenis voor oorlogsmisdaden. Karadzic en Mladic waren dertien respectievelijk zestien jaar voortvluchtig. Het proces van een andere hoofdverantwoordelijke, Slobodan Milosevic, sleepte door procedurebetwistingen zo lang aan dat hij stierf voor er een uitspraak kwam. In totaal heeft het tribunaal 161 mensen aangeklaagd. 83 misdadigers zijn veroordeeld, onder wie 60 Serviërs.

Het proces tegen Mladic was de laatste grote zaak van het Joegoslaviëtribunaal. 

‘Slachter van Bosnië’ krijgt levenslang voor genocide en oorlogsmisdaden
Een muurtekening van Mladić in Belgrado. Zijn aanhangers beschouwen hem nog als een held. Foto: AP