‘Seks om de seks? Later misschien’
Foto: Richard Kalvar / Magnum Photos
De seksuele normen en gedragingen van 16- tot 18-jarigen zijn eerder conservatief. Wie seks had, deed dat bijna altijd met een vast lief.

Het is niet omdat seks voor het huwelijk eerder de regel dan de uitzondering geworden is, dat jongeren vrolijk van het ene bed in het andere springen. Seks is voor het gros van de jongeren voorbehouden voor een liefdesrelatie: 60 procent vindt het niet oké om seks te hebben met iemand die niet de ware is; 70 procent vindt het ongehoord om seks te hebben zonder verliefd te zijn. De cruciaalste factor is vertrouwen: je begint geen relatie met iemand die je niet vertrouwt, en je kust of vrijt ook niet met iemand die je niet vertrouwt. De eerste keer beleeft een zeer ruime meerderheid met zijn of haar lief, met wie hij of zij al een langere relatie heeft.

Jong & Van Zin, een organisatie die jongeren zelfbewust en weerbaar maakt, vroeg aan 1.152 zestien- tot achttienjarigen wat ze denken over kussen, relaties en seks, en wat ze doen op dat vlak. ‘De normen die ze voor zichzelf hanteren, blijken een redelijk betrouwbare voorspeller voor wat ze effectief doen, betrouwbaarder dan wat  hun ouders of hun vrienden aanvaardbaar gedrag vinden. Van hun ouders denken de meesten dat ze er striktere normen op nahouden, van hun vrienden denken ze dat ze losser zijn’, zegt seksuologe Evelien Luts. 

Alcohol

‘Het merendeel vindt zestien de beste leeftijd om aan seks te beginnen, slechts  een minderheid is er vlugger bij. Bij hun eerste ‘echte zoen’ zijn jongeren gemiddeld 14, en ruim de helft van de jongeren uit het onderzoek heeft nog geen seks gehad. Sommige groepen hebben vroeger seks dan anderen: jongeren uit het beroepsonderwijs, kinderen van gescheiden ouders en jongeren die in een grotere stad naar school gaan. Hoe dat komt, willen we nog verder onderzoeken.’

Tussen denken en doen staat vaak één complicerende factor: alcohol. Als het om kussen gaat, bijvoorbeeld, is 63 procent permissiever voor een dronken dan voor een nuchtere toestand. ‘De vragen over alcohol hebben we aan ons onderzoek toegevoegd nadat we diepte-interviews hadden gedaan’, zegt Evelien Luts. ‘Als je dronken bent, kan er wat meer of  gebeurt er wel eens iets wat je nuchter niet zou doen, klinkt het. Zo vindt 44 procent van de jongeren het begrijpelijk dat je in dronken toestand wel eens seks hebt zonder dat je verliefd bent. We merkten in de gesprekken ook dat jongeren niet uitsluiten dat ze casual sex zullen hebben als ze student zijn, onder meer omdat ze ervan uit gaan dat er in het studentenmilieu ook meer gedronken wordt.’ Voor overspel blijft het begrip, ook wanneer het in dronken toestand gebeurt, erg laag.

Alle paniek over zedenverwildering bij de  jeugd van tegenwoordig in acht genomen, is de tolerantie voor onenightstands of scharrels laag: 77 procent vindt het niet oké om seks te hebben met iemand die ze  dezelfde dag hebben leren kennen. Zelfs kussen met iemand die je niet kent, kan voor de helft niet door de beugel. ‘Feestmuilen’ bestaat, maar het is niet  wat het gros van de jongeren bewust  opzoekt.

Morgen in De Standaard: jongeren over hun eerste keer