De zaak-De Pauw: kroniek van een aangekondigd ontslag

'Voor alle duidelijkheid:
dit is geen grap'

16 november 2017ast, th, vdr

'Aan de schandpaal genageld' volgens sommigen, 'eindelijk met naam genoemd' volgens anderen. Een week nadat de VRT - alle #metoo nog aan toe - publiekslieveling Bart De Pauw aan de deur heeft gezet na klachten van grensoverschrijdend gedrag, maken we een reconstructie van de gebeurtenissen voor en achter de schermen.

VOOR DE SCHERMEN

ACHTER DE SCHERMEN

14 oktober

Na het losbarsten van de affaire-Weinstein in de Verenigde Staten zegt actrice/regisseur Hilde Van Mieghem in het praatprogramma Alleen Elvis blijft bestaan dat er ook in Vlaanderen zulke verhalen bestaan en er 'de laatste dagen een soort onderhuidse actie bezig is om iets te doen'.

19 oktober

De VRT zet zijn integriteitsbeleid opnieuw in de kijker. Medewerkers die met grensoverschrijdend gedrag zijn geconfronteerd, kunnen in alle discretie hun verhaal doen bij de preventieadviseur van de openbare omroep. Ook als ze voor externe producties werken. De meldingen worden verzameld door manager beroepsethiek Diane Waumans.

 

30 oktober

VRT-topman Paul Lembrechts krijgt het rapport van Waumans, waarin verschillende vrouwen getuigen over ongepast gedrag van Bart De Pauw. In het rapport voor de ceo staan geen namen. Enkel de preventieadviseur weet om wie het gaat.

 

2 november

Bart De Pauw wordt bij de VRT ontboden voor een gesprek met ceo Paul Lembrechts en hoofd productie Peter Claes over het rapport. 'We hebben gemeld wat we te weten zijn gekomen. Op basis daarvan hebben we gezegd dat we de richting uitgingen van de beslissing tot beëindiging', zegt Lembrechts daarover. Ook Ines De Vos, echtgenote van De Pauw en medezaakvoerster bij Koeken Troef, is aanwezig bij dat gesprek. De Pauw minimaliseert de feiten.

 

7 november

Na het weekend heeft De Pauw opnieuw een gesprek bij de VRT, samen met zijn advocaat deze keer. Aan de andere kant van de tafel zitten preventieadviseur Tilly Saeys, integriteitsmanager Diane Waumans en een medewerker van de juridische dienst. In dat gesprek wordt alleen in vage termen gesproken over de aantijgingen. Niets over de inhoud van de sms'en of over het aantal klachten.

 

8 november

De VRT brengt Bart De Pauw nu ook schriftelijk op de hoogte van zijn ontslag. 'Naast enkele meldingen gonsde het sinds het losbarsten van de affaire Weinstein van de geruchten, en werden er in de pers ook dossiers aangelegd. Het risico op controverse was daardoor groot genoeg om de samenwerking stop te zetten', staat te lezen in een mail van de juridische dienst. 

 

9 november, 18.30 u.

Telefoon van de VRT ten huize De Pauw: de communicatie over de stopzetting van de samenwerking kan niet meer worden tegengehouden, hij zou om zeven uur worden opgebeld door De Standaard, de VRT zou de volgende ochtend een persbericht uitsturen.

9 november, 18.50 u.

Bart De Pauw kiest voor de vlucht vooruit. Eerder die dag nam hij het communicatiebureau Whyte onder de arm en maakte hij de befaamde video over zijn ontslag. Die video gaat meteen op YouTube, gevolgd door een mail naar journalisten.

In de video benadrukt De Pauw dat het gaat om anonieme meldingen, dat hij geen idee heeft waar het precies over gaat en niet de kans heeft gekregen om zich te verdedigen. De Pauw gebruikt ook het woord 'stalking', waarmee hij zelf als eerste aangeeft dat hem strafbare feiten ten laste worden gelegd. Vooral het woord 'anoniem' zal blijven plakken in de publieke opinie.

9 november, 19.25 u.

De VRT is in snelheid gepakt en stuurt halsoverkop een persbericht uit, een dag eerder dan gepland. Er staat te lezen dat er 'onvoldoende vertrouwen is om de samenwerking verder te zetten', en dat de 'ernstige getuigenissen niet stroken niet met de integriteitswaarden die voor VRT essentieel zijn.' De mediastorm woedt intussen in alle hevigheid.

 

9 november, 20.20 u.

'De vrouwen van Koeken Troef!' zetten een gezamenlijke mededeling op Facebook: 'Het is voor ons erg pijnlijk om toe te kijken hoe onze baas en vooral ook goede vriend op deze manier aan de schandpaal wordt genageld.'

 

9 november, 20.30 u.

VRT-woordvoerder Bob Vermeir zit wat verweesd in De afspraak bij Bart Schols, waar hij zich 'om juridische redenen' op de vlakte houdt over de inhoud van de aantijgingen, en verwijst naar de 'geruchten' en de 'dossiers tegen De Pauw waar de kranten mee bezig waren'.

9 november

Bij de openbare omroep komt een nieuwe getuigenis binnen over grensoverschrijdend gedrag van Bart De Pauw.

9 november

De verontwaardiging op sociale media is groot. Over de manier waarop 'Bart aan de schandpaal wordt genageld', of over de lichtgeraaktheid van de dames - 'aandachtshoeren' - die naar de VRT zijn gestapt. Er zijn ook reacties die de moedige getuigenissen van de slachtoffers prijzen, maar dat is een minderheid. Plots duiken ook een twintigtal valse Twitter-accounts op, die allemaal pro-Bart De Pauw tweeten.

 

10 november

'Hij sms'te me maandenlang bijna elke nacht "ik wil u neuken"'. In De Morgen en in Het Nieuwsblad getuigen enkele Vlaamse actrices en productiemedewerkers anoniem over hun aanvaringen met De Pauw. 'Toen ik mijn verhaal tegen iemand vertelde, zei die: "Hadden ze u niet gewaarschuwd?"' zegt een productiemedewerker aan De Morgen.

 

10 november, 7.30 u.

VRT-baas Paul Lembrechts neemt de communicatie over en geeft in De Ochtend op Radio 1 meer details. 'Het gaat om een patroon van amoureuze avances die onschuldig starten, maar escaleren en overgaan in een vorm van stalking', zegt hij. Lembrechts heeft het over 'honderden sms-berichten met pornografische inslag', en maakt ook melding van 'meerdere simkaarten' om zaken verborgen te houden.

 

10 november, 8.55 u.

'Ik ben opgepakt en opgehangen zonder verhoor. Dit gaat zomaar niet', zegt een aangeslagen maar strijdvaardige Bart De Pauw in De Ochtend op Radio 1. Hij blijft bij zijn eerdere stelling dat hij niet weet over welke sms'en het gaat en betreurt opnieuw dat hij zich niet heeft kunnen verdedigen. De televisiemaker overweegt juridische stappen tegen de VRT. 'Dertig jaar heb ik aan mijn carrière gewerkt en ik ben altijd met heel veel respect met mensen omgegaan. En op een week tijd is dat allemaal weg.'

10 november, 12 u.

VRT-baas Lembrechts roept het personeel van de openbare omroep samen om de heisa over het ontslag te duiden. Hij krijgt veel bijval van het personeel. Iemand stond zelfs op en zei voor heel de zaal: 'Ik ben er trots op dat ik voor dit bedrijf mag werken'.

10 november, 13 u.

Het welles-nietes-spelletje tussen Bart De Pauw en Paul Lembrechts gaat verder in de middagjournaals. De Pauw relativeert de berichten over zijn persoon vanuit de VTM-studio ('Wie van ons heeft nog nooit een onnozele, flirterige sms verstuurd?'), terwijl Lembrechts voet bij stuk houdt in zijn eigen VRT-studio ('Dit is geen beslissing die we nemen op basis van anekdotes. We zouden onszelf in de voet schieten. Maar we vinden wel dat er grenzen zijn.').

 

10 november, 18.40 u.

Tom Lenaerts, al 25 jaar bevriend met Bart De Pauw, is 'verschrikkelijk geschrokken' van de berichten. 'Van de Bart die ik al zo lang ken, kan ik mij onmogelijk inbeelden dat hij andere mensen opzettelijk zou willen kwetsen', reageert Lenaerts. Maar hij blijft tegelijk zeer voorzichtig en zegt ook 'dat de VRT niet het bedrijf is om zulke ingrijpende beslissingen licht of op basis van geruchten te nemen'.

 

10 november, 20.00 u.

's Avonds zit Paul Lembrechts in de studio van Terzake: ‘Het zou een bijzonder mooie geste zijn naar de slachtoffers toe als Bart De Pauw, in plaats van ontkenningsgedrag te vertonen, misschien een keer een knieval doet en echt zijn excuses aanbiedt voor wat er zich heeft voorgedaan de voorbije jaren’.

Ook Hilde Van Mieghem, die de bal aan het rollen bracht en een aantal slachtoffers kent, reageert in Terzake. ‘Ik heb vandaag met enkele slachtoffers contact gehad. Zij beleven nu slapeloze nachten en zijn bang. Dit kan zo als een boemerang terugkomen. Ik ken dat spelletje. Het liefst van al willen ze onderduiken en niets met de zaak te maken hebben’, aldus nog van Mieghem.

11 november

Het parket van Mechelen beslist om de zaak uit te spitten en vordert een onderzoeksrechter om mogelijke feiten van Bart De Pauw onder de loep te nemen. Dat is mogelijk omdat er sinds vorig jaar geen formele klacht meer moet zijn om een onderzoek in te stellen naar stalking. Het parket handelt op eigen initiatief, en dus niet na een klacht van of tegen Bart De Pauw.

 

11 november, 17.45 u.

Een van de eerste onderzoeksdaden die de onderzoeksrechter stelt, is een huiszoeking bij de VRT. Het doel van die huiszoeking is het vinden van informatie over de personen die getuigd hebben tegen De Pauw, om er vervolgens zelf contact mee te kunnen opnemen. De juridische dienst van de VRT benadrukt dat 'preventieadviseurs beroepsgeheim hebben, dat ook geldt voor alle documenten die zij opstellen. Dat betekent dat ze de namen van de getuigen niet moeten prijsgeven aan het parket.' Het is onduidelijk of dat gebeurd is.

 

12 november, 13 u.

Nu er een gerechtelijk onderzoek loopt, zijn een aantal betrokken vrouwen bezorgd over hun anonimiteit. Ze kloppen aan bij advocate Christine Mussche, die gespecialiseerd is in zedenmisdrijven. Mussche zal de slachtoffers verder adviseren over het verloop van het gerechtelijk onderzoek én over het bewaren van hun anonimiteit.

12 november, 20.48 u.

Bart De Pauw slaat mea culpa, via een mededeling van zijn advocaat. 'Ik ben tot inzicht gekomen dat mijn speelse of flirterige manier van omgaan niet door iedereen gesmaakt wordt. Ik wil mij via deze weg dan ook bij iedereen excuseren die zich door mij geïntimideerd zou hebben gevoeld. Dat is niet ok en dat zal niet meer gebeuren.'

 

13 november, 13 u.

Meester Mussche is niet onder de indruk van de excuses en noemt het een gemiste kans. 'Dat hij tot inzicht is gekomen, is op zich een goede zaak. Maar jammer genoeg begint hij verder in de tekst opnieuw de zaken te minimaliseren. Hij heeft het over flirterige en speelse sms’en en insinueert dat de vrouwen hem verkeerd hebben begrepen. Dat is jammer, want zo schuift De Pauw het opnieuw in de schoenen van de vrouwen, alsof zij de sms’en fout hebben aangevoeld', zegt Mussche aan de VRT.

13 november

De groep vrouwen die zich door Mussche laat vertegenwoordigen wordt groter. Tijdens het weekend hadden al minstens tien vrouwen zich gemeld, in de loop van maandag zijn daar nog namen bijgekomen. 'Het gaat om actrices, maar ook om medewerksters van Bart De Pauw', zal de advocate daar een dag later over verklaren. Het is een diverse groep, met ook erg jonge vrouwen.'

 

14 november

Na de huiszoeking bij de VRT van zaterdag heeft het Antwerpse gerecht nog geen nieuwe onderzoeksdaden gesteld. Er is dus nog niemand ondervraagd. Naar verluidt willen de onderzoekers de situatie eerst laten afkoelen.