Puigdemont trekt voluit kaart van politiek proces
Carles Puigdemont Foto: pn
De uitgeweken Catalaanse ministers eisen dat ze niet worden overgeleverd omdat hun aanhoudingsbevel zou lezen als een politieke afrekening.

De Brusselse raadkamer spreekt zich vrijdag uit over de door Spanje gevraagde overlevering van de afgezette ­Catalaanse minister-president Carles Puigdemont en vier van zijn collega’s die in ons land verblijven. Volgens hun verdediging moet de rechter de over­levering weigeren omdat in de Europese aanhoudingsbevelen die Spanje aan België overmaakte hen geen enkele strafbare daad wordt aangewreven. De Standaard kon de bevelen inkijken, net als de juridische argumenten die hun advocaten overmorgen zullen inroepen.

De aanhoudingsbevelen, die identiek zijn voor alle uit hun functie ontheven ­ministers, maken gewag van vijf inbreuken op de Spaanse strafwet: ambtsmisdrijf, ongehoorzaamheid, rebellie, opruiing en misbruik van publiek geld. ‘Maar Spanje maakt op geen enkele manier duidelijk welke daden onze cliënten precies hebben ondernomen die onder die misdrijven zouden vallen’, zegt Christophe Marchand, samen met Michèle Hirsch advocaat van twee van de vijf ministers. Samen met Paul Bekaert, die Puigdemont zelf en de overige twee verdedigt, ontwikkelden ze het gezamenlijke juridische verweer van de vijf.

‘Spanje viseert geen individuele strafbare feiten, maar alleen hun politieke beslissingen, die door iedereen gekend waren en waarvoor ze democratisch verkozen zijn’, aldus de advocaten. ‘Ze worden dus enkel vervolgd om hun politieke mening. De Belgische rechter moet hun overlevering weigeren.’

De ministers beroepen zich onder meer op het Europese kaderbesluit dat het Europese aanhoudingsbevel regelt. Dat stelt dat de overlevering geweigerd kan worden indien het bevel is uitgevaardigd om iemand te vervolgen of bestraffen op grond van zijn  politieke overtuiging. In de Belgische wet staat tevens dat weigering mogelijk is als de tenuitvoerlegging  afbreuk zou doen aan de fundamentele rechten van de betrokken persoon. 

Maar om op die uitzondering een beroep te doen, moet de Belgische rechter ‘ernstige redenen’ inroepen. De vraag is of de aanhoudingsbevelen, die weinig specifiek zijn en grotendeels bestaan uit een opsomming van de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd van de afgelopen jaren en maanden, daar voldoende voor zijn. ‘De bewijslast voor België ligt hoog’, zegt professor strafrecht Frank Verbruggen (KU Leuven). ‘De rechter zal heel goed moeten argumenteren hoe Spanje Puigdemonts fundamentele rechten niet zou verzekeren. Dat zou neerkomen op een motie van wantrouwen ten opzichte Spanje.’ Op die manier evolueert de  Catalaanse kwestie, in theorie een juridisch dossier, verder naar een politiek mijnenveld.