België twijfelt over kopen data van klokkenluiders
Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) Foto: BELGA

De regering twijfelt over de vraag of de Belgische fiscus zelf data van klokkenluiders moet opkopen, zoals Duitsland doet. Ook al is de opbrengst in het buitenland hoog, aldus de BBI.

Mag de Belgische fiscus de bankgegevens van Belgische belastingplichtigen uit fiscale paradijzen opkopen? Zoals bijvoorbeeld de fiscus in Duitsland al veel langer doet. Dat is de vraag waarover de Belgische ministerraad zich ‘de komende weken’ zal buigen. Dat bevestigt het kabinet van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA).

Dat is niets te vroeg. Want de minister heeft de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) eind vorig jaar al gevraagd die mogelijkheid te onderzoeken. In de hoop dat de fiscus op die manier honderden miljoenen euro kan recupereren die niet werden aangegeven in vroegere dossiers als SwissLeaks, LuxLeaks en Panama Papers.

Opvallend stil

Een werkgroep van de BBI heeft in juni zijn advies over het opkopen van data van klokkenluiders al doorgestuurd. Maar sindsdien bleef het aan regeringskant opvallend stil. En dat terwijl minister Van Overtveldt zelf vragende partij lijkt voor meer informatie. ‘De Panama Papers brachten de staatskas 10 miljoen op. Dat had meer kunnen zijn, als we over alle bewijsstukken konden beschikken. Ik roep de betrokken journalisten dus nogmaals op om ALLE info te delen met de fiscus’, tweette Van Overtveldt recent nog om zich te verdedigen tegen de kritiek dat hij als bevoegde minister te weinig doet.

Wat hem van critici de schampere opmerking opleverde dat de Belgische fiscus die informatie gewoon moet vragen aan de Duitse fiscus. Die heeft begin juli namelijk 5 miljoen euro betaald om de Panama Papers in handen te krijgen. De Duitse fiscus zou ook bereid zijn om de informatie te delen met andere landen. Sterker nog, in de toekomst is dat misschien niet eens meer nodig. De Belgische fiscus zou ook gewoon zelf alle gelekte data over Belgische belastingbetalers van klokkenluiders kunnen opkopen. Zoals niet alleen Duitsland, maar ook Denemarken al doet. Maar dat is een politieke beslissing. En een beslissing die blijkbaar erg moeilijk ligt.

Politiek gevoelig

Dat zegt althans de bevoegde werkgroep van de BBI, die in zijn advies zelf tot de conclusie komt dat ‘het gevoelig ligt om beloningen te voorzien voor klokkenluiders’. Ook al tonen voorbeelden uit het buitenland dat data opkopen veel geld kan opleveren. ‘Vanuit budgettair perspectief lijkt zo’n regeling verdedigbaar, gelet op de hoge return on investment die in andere landen werd vastgesteld. Toch is dit in eerste plaats een politieke beslissing, die toekomt aan het parlement of de regering’, antwoordde de minister begin oktober op een schriftelijke vraag van Vincent Scourneau (MR) in de Kamer.

Bijkomend probleem: er is ook een belangrijke juridische valkuil: de BBI raadt de regering in haar advies aan om een duidelijk juridisch kader voor de bewijsgaring op te stellen. ‘We moeten wel opletten dat de BBI effectief onderzoek kan doen en niet teruggefloten wordt op basis van onwettig verkregen documenten’, verduidelijkt Eric Van Rompuy (CD&V), voorzitter van de kamercommissie Financiën. Van Rompuy is zelf geen tegenstander van het opkopen van data. Maar in de schoot van de regering zou Open VLD wél tegen zijn. Bij het kabinet-Van Overtveldt wilde men dit weekend nog geen kleur bekennen.