Laaggeschoolde paren scheiden vaker
Foto: blg
Een diploma maakt niet alleen verschil op de arbeidsmarkt. Ook privé is het een troef. Zo is een huwelijk stabieler als minstens een van beide partners hoogopgeleid is.

Vrouwen hebben de voorbije decennia een serieuze inhaalbeweging gemaakt op de schoolbanken. Een gevolg daarvan is dat het aantal huwelijken toeneemt waarin de vrouw een hoger diploma heeft dan haar partner. Tot voor kort was dat nochtans typisch omgekeerd: doorgaans was de man hoger opgeleid dan de vrouw.

De sociologen Jan Van Bavel en Lindsay Theunis (KU Leuven) gingen na wat die evolutie betekent voor het huwelijk. Als vrouwen hoger opgeleid en financieel onafhankelijker zijn, scheiden ze dan ook vaker? Van Bavel en Theunis keken hoeveel van de bijna 460.000 huwelijken die tussen 1986 en 2001 werden gesloten, vijf jaar later nog altijd een feit waren. 

Wat bleek: ongeacht het geslacht van de partners, wordt er minder gescheiden wanneer minstens een van beiden hoogopgeleid is. De meest stabiele combinatie is een huwelijk waarbij beide partners hoogopgeleid zijn. Kijk je alleen naar het opleidingsniveau van de vrouw, dan scheiden laagopgeleide echtgenotes vaker dan hoogopgeleide. 

Klassegebonden

Daarmee wordt scheiden klassegebonden en dus een tegenslag die vooral lageropgeleiden treft. De onderzoekers zien verschillende verklaringen voor die kloof. Jan Van Bavel: ‘De klassieke rolpatronen ruimen vandaag plaats voor de overtuiging dat beide partners gelijk zijn. Dat heeft gevolgen voor de opvoeding van de kinderen, de taakverdeling in het huishouden en de vraag wie fulltime of parttime werkt. Een mogelijke verklaring is dat in de meer “traditionele” huwelijken, waarbij de vrouw lager opgeleid is dan de man, die klassieke rolpatronen nog sterk spelen. Dat botst met veranderende verwachtingen. Daarin een nieuw evenwicht vinden, vergt flexibiliteit en een open houding, en is noodzakelijk voor een duurzame relatie. De verwachting is dat hogeropgeleiden daar beter in slagen.’

Nog een verklaring voor het feit dat hoogopgeleide vrouwen minder scheiden dan laagopgeleide, is dat er vandaag meer vrijgezelle, hoogopgeleide vrouwen dan dito mannen zijn. Lindsay Theunis: ‘Vindt de vrouw een hoogopgeleide partner, dan is ze er zich mogelijk van bewust dat het na een scheiding mogelijk niet eenvoudig is om opnieuw een “gelijke” te vinden.’

Ook de omgeving speelt een rol in de beslissing om te scheiden, blijkt uit het onderzoek. Koppels waarin de vrouw hoger opgeleid is dan haar partner, lijken vaker te scheiden als ze een uitzondering vormen in hun dichte omgeving of kennissenkring. Dus als ze vooral tussen koppels leven waar de vrouw lager of even hoog opgeleid is als haar partner. 

Actueel

Een aspect waar de sociologen in dit onderzoek geen rekening mee konden houden, is dat er vóór het huwelijk misschien wel anders wordt geselecteerd. ‘Het is mogelijk dat hogeropgeleiden alleen in het huwelijk treden als ze 100 procent overtuigd zijn van hun partnerkeuze’, zegt Theunis. ‘Ze kunnen dus van bij het begin een stabielere keuze gemaakt hebben.’

De data die Van Bavel en Theunis raadpleegden, dateren al van zo’n tien jaar geleden. Zijn ze nog wel actueel? ‘Meer recente, Europese onderzoeken stellen grotendeels hetzelfde vast’, zegt Theunis. ‘We durven de lijn zeker doortrekken naar vandaag. Over de toekomst ben ik minder zeker: worden de traditionele huwelijken, waarbij de man hoger opgeleid is dan de vrouw, steeds minder stabiel? En wat met de koppels die niet huwen maar samenwonen? We hopen die in nieuw onderzoek mee te nemen.’