‘Vlaktaks goed voor iedereen’
Foto: ISOPIX

Veel economen zijn geen fan van de vlaktaks. Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten wel. ‘Iedereen gaat erop vooruit.’

Gwendolyn Rutten zal volgende maand op het congres van Open VLD haar voorstel verdedigen om in België een ‘sociale vlaktaks’ in te voeren. Naast een belastingvrije som wil ze nog maar één tarief van 30 procent. Economen hebben op zo’n stelsel veel kritiek geuit. Ten onrechte, vindt ze.

Volgens de Hoge Raad van Financiën zal vooral de middenklasse het gelag betalen.

‘De studie van de Hoge Raad is gebaseerd op cijfers uit 2006, en vertrekt van een heel ander uitgangspunt dan wij. In hun rapport worden de effecten berekend van een budgetneutrale belastinghervorming. Wij gaan ervan uit dat iedereen minder afdraagt, en dat het overheidsbeslag daalt van 50 naar 45 procent. In ons voorstel gaat iedereen erop vooruit, omdat er gewoon minder belasting betaald zal worden. We maken het stelsel ook rechtvaardiger. Weet u dat 70 procent van de belastingbetalers nu meer dan 30 procent betaalt? Het overgrote deel betaalt 40 of 50 procent. Je hoeft helemaal niet rijk te zijn om nu veel belasting te betalen. Dat is pas onrechtvaardig.’

Een vlaktaks is toch per definitie minder herverdelend dan een progressief belastingstelsel met oplopende tarieven, zoals we nu hebben?

‘Niet noodzakelijk. Wat je nu ziet, is dat de hoogste inkomens juist weinig tot geen personenbelasting betalen, omdat ze ontwijkingsmechanismen zoeken, zoals vennootschapsstructuren. Dat komt door de extreem hoge tarieven, die inclusief sociale lasten oplopen tot boven 60 procent. Daarnaast willen wij de belastingvrije som sterk optrekken, zodat je in werkelijkheid twee tarieven krijgt: 0 en 30 procent. Bovendien hangt het herverdelende karakter ook sterk af van de aftrekposten en belastingverminderingen. Daar willen we ook heel wat veranderen, omdat heel veel regelingen zeer onlogisch in elkaar zitten.’

Een van de belangrijkste aftrekposten is nu de woonbonus. Wat gebeurt daarmee?

‘We hebben ons geïnspireerd op de hervorming die het Brussels Gewest heeft doorgevoerd (met Open VLD-minister Guy Vanhengel, nvdr). Daar is een groot deel van de aankoopsom vrijgesteld van registratierechten. Dan heb je het fiscaal voordeel op het moment dat je dat het meest nodig hebt, namelijk als je de woning koopt. Bovendien kunnen we dan het onlogische kluwen van groot en klein beschrijf, abattementen en meeneembaarheid afschaffen. Een dergelijk systeem kan voor nieuwe kopers in de plaats komen van de woonbonus.’

Hoe worden de lagere belastinginkomsten gecompenseerd?

‘We stellen voor om een debat te houden over wat de kerntaken zijn van de overheid. Je kunt ook veel besparen door allerlei tussenstructuren tussen de burger en de overheid weg te werken. Bijvoorbeeld door zo veel mogelijk met bronheffingen te werken, en uitkeringen automatisch toe te kennen. De overheid kan veel efficiënter, op voorwaarde dat we de overheidstaken op een andere manier organiseren. Wat we zeker niet gaan doen, is besparen op onderwijs of zorg, want dat zijn voor ons kerntaken.’