Duurdere alcohol bezorgt staatskas financiële kater
Themabeeld Foto: Photo News

De accijnsverhoging die de regering twee jaar ­geleden invoerde, hakt er stevig in. Eén op de vijf drankenhandelaars heeft al personeel moeten ontslaan. Dat blijkt uit cijfers van de Belgische sectororganisatie voor wijn en gedistilleerde dranken ‘Vinum et Spiritus’. ­Bovendien mist de maatregel haar doel. ‘Meer mensen kopen drank over de grens, en illegaal gestookte alcohol wordt een steeds groter probleem.’

Twee jaar geleden besliste de regering om de accijnzen op wijn en sterkedrank fors te verhogen. Op een fles sterkedrank kwam er gemiddeld 2,6 euro bij. Die maatregel moest extra geld opleveren om het gat in de begroting te dichten. Maar nu blijkt het systeem contraproductief te werken.

‘Het heeft perverse gevolgen’, zegt Geert Van Lerberghe, directeur-generaal van Vinum et Spiritus. ‘De prijsverhogingen hebben de verkoop flink doen dalen (zie grafiek), wat tot ontslagen heeft geleid in onze sector.’ Eén op de vijf leden van de sectorvereniging – zowel producenten als handelaars – moest in 2016 werknemers ontslaan. ‘Ook dit jaar zitten we met gelijkaardige cijfers. Vooral kmo’s hebben het moeilijk.’ De wereldwijde dranken­gigant Diageo kondigde eerder al aan meer te zullen investeren in Nederland dan in België, en de banengroei bij ons stop te zetten.

Wat niet wil zeggen dat we met z’n allen minder drinken. De consument gaat gewoon over de grens – meestal in Frankrijk – op zoek naar goedkopere alcohol. ‘Vooral de verkoop van schuimwijn (+63 procent) en sterkedrank (+98 procent) nam in 2017 spectaculair toe in onze buurlanden’, zegt Van Lerberghe. ‘In amper een jaar tijd kochten Belgische gezinnen dubbel zo veel gedistilleerde drank over de grens.’

‘Maar ook de overheid haalde haar doelstellingen niet’, stelt Van Lerberghe. ‘De accijnsinkomsten blijken, door die dalende verkoop, veel lager uit te vallen dan gebudgetteerd.’

Na 21 maanden – van januari 2016 tot en met september 2017 – is er een tekort van 242 miljoen euro, zo blijkt uit berekeningen van de sector zelf, op basis van cijfers van de FOD Financiën. ‘En ook de btw-ontvangsten vallen – 114 miljoen euro minder – lager uit.’

De drankensector wil de accijnsverhoging zo snel mogelijk terugdraaien. ‘Alcoholmisbruik kan je niet tegengaan met een maat­regel, daar heb je een veel bredere, preventieve aanpak voor nodig, net als in Nederland.’

Maar finan­ciënminister Johan Van Overtveldt (N-VA) is niet van plan zijn beleid aan te passen, zegt zijn woordvoerder. ‘De verkoopcijfers van 2017 zijn gestabiliseerd. Ook in de inkomsten uit accijnzen zien we geen daling.’

En toch, zegt Van ­Lerberghe. ‘Voor ­whisky, wodka en gin blijft de verkoop dalen.’

Duurdere alcohol bezorgt staatskas financiële kater