dinsdag 24 oktober 2017 - Cultuur en Media
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

We zijn niet allemaal viespeuken en sletten

De grens en hoe ze prettig over te steken (of aan de goede kant te blijven)

Fuck graaiende, verkrachtende mannen: door hen krijgen goeie mannen een slechte naam, voelen vrouwen zich vee en is de seksuele frisson tussen mannen en vrouwen verdacht. Terwijl die het leven smaak geeft.

Ian Faith: ‘Ze gaan de nieuwe plaat niet uitbrengen … ze vinden de hoes seksistisch.’

Nigel Tufnel: ‘Ja en wat is er mis met sexy?’

Wat waren dingen nog duidelijk in 1984! Iemand die het verschil niet kende tussen sexy en seksistisch, dat was een fictief personage om wie je luid kon lachen. De oerdomme gitarist Nigel Tufnel uit de komische film This is Spinal Tap, bijvoorbeeld. Als het Weinstein-schandaal iets duidelijk heeft gemaakt, dan wel dat vrouwen en mannen dertig jaar ­later minder onbezorgd met elkaar omgaan. Dat was toch nooit de bedoeling?

Zodra werd geïn­sinueerd dat minirok of hotpants bevorderlijk konden zijn voor hun carrière, besloten veel vrouwen ook om ze maar op te bergen

Het helpt niet dat alles in de discussie op één hoop wordt gegooid en dat begrippen door elkaar worden gehaald die duidelijk gescheiden zouden moeten blijven. Neem nu sexy en seksistisch – geen grap, dit keer. Sinds Weinstein zuchten vrienden (meestal, maar niet uitsluitend, mannen) dat er nu geen ‘sociale erotiek’ meer mogelijk is op de werkvloer, geen spel tussen de seksen. Ze durven geen complimentje meer te geven aan een vrouw, uit angst om voor viezerik uitgemaakt te worden. Andere vrienden (meestal, maar niet uitsluitend, vrouwen) fulmineren al een paar jaar tegen seksistische ­reclame.

Zelden bedoelen ze daarmee ­reclame waarin vrouwen dom of onbekwaam worden genoemd. Die zou duidelijk seksistisch zijn, ‘discriminerend op basis van geslacht’. Maar het gaat bijna altijd om re­clame waarin een schaars­geklede vrouw producten aanprijst die niet met schaarsgekleedheid te associëren vallen: wijn, of boormachines (in bikini maar wel met een helm op, uiteraard, voor als de arbeidsinspectie langskomt), of auto’s.

De bobbel van Beckham

Getuigen die advertenties van goede smaak? Vaak niet, maar slechte smaak is niet strafbaar. Seksisme is dat wel, maar sexy advertenties zijn niet noodzakelijk seksistisch. Sexy verkoopt, aan beide geslachten. Toen David ­Beckham reclame maakte voor slips, tuften vrouwen tergend traag voorbij het enorme reclamepaneel dat bij mij op de hoek van de straat stond, ­Davids bobbel strategisch op ooghoogte. Zelden ergerden ze zich minder aan de verkeersellende op dat kruispunt.

Dieetcola

De Weinstein-affaire bewijst niet dat er nieuwe regels nodig zijn voor de omgang tussen mannen en vrouwen, wel dat we de oude regels ­eindelijk eens in praktijk moeten brengen

Voor iemand aanvoert dat de schaarsgekleedheid van David aan het product te wijten/danken was: zijn we niet met zijn allen dieet­cola beginnen te drinken, dames, toen die in reclamespotjes werd ge­leverd door een bouwvakker die zijn hemd vergeten was? Werd die man soms niet geobjectiveerd? Hell ­yeah! Slechts een klein deel van de bevolking vindt naakt in ­reclames om morele of religieuze reden niet aanvaardbaar. De interesse voor het andere geslacht komt voorlopig nog niet in het gedrang.

Ook seksuele intimidatie valt niet noodzakelijk samen met seksisme, al worden ze de laatste ­weken slordig door elkaar gebruikt. Seksuele intimidatie heeft zelfs weinig te maken met seks, maar alles met macht. Zodra je laat doorschemeren dat het nare ge­volgen kan hebben als iemand je ­fysiek of seksueel je zin niet geeft, is het spel geen spel meer. De overtreders weten zelf wanneer ze de lijn van het strafbare hebben overschreden, al beweren ze natuurlijk van niet.

De politie, die beroepshalve ­tegenstrijdige verklaringen dissecteert op zoek naar de waarheid, is niet tuk op zedenzaken, omdat ze delicaat en ingewikkeld zijn. (Dat is geen excuus om ze niet aan te pakken: er worden elk jaar ook duizenden aangiften over diefstal gedaan waarin duidelijk wordt ­gelogen, maar nog nooit heeft ­iemand daaruit de conclusie getrokken dat diefstal misschien niet bestaat.)

Het levenskruid

 getty images

We onthouden: seks en macht gaan niet goed samen. Seks moet leuk zijn. Zoals mijn buurman in Londen zei: ‘It’s the spice of life, ­innit?’ Alfred had in zijn seksleven, dat in de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog was begonnen – ik vermeld dat even voor mei 68’ers die denken dat zij seks hebben ontdekt – een indrukwekkende rij lady friends gekend. Toen hij de tachtig voorbij was, had hij er nog altijd twee (Too much information, Alf). Ze wilden allemaal net iets ­anders in bed (dat hoefde ik zeker niet te weten) en hij maakte er een punt van om uit te vissen wat dat was. Dat maakte hem natuurlijk zo populair bij de vrouwen. Hij heeft het woord ‘slut-shaming’ nooit gekend, maar zou het zeker niet gebruikt hebben: ‘Ik ben elke vrouw dankbaar die haar lijf en tijd met mij heeft gedeeld.’

Een paar jaar later, in het sur­vival of the fittest-sfeertje van de ­jaren 80, begon ik te werken op de marketingafdeling (hip en vrouwvriendelijk!) van een multinational uit de voeding (bovengemiddeld percentage vrouwelijke managers!). Mijn voorgangster was ontslagen nadat ze iets was begonnen met een manager van een filiaal. Er sprak jaloezie uit de commentaren van vrouwen en mannen; seksuele frisson is goed voor ons humeur en ons ego, maar brengt ook een competitief kantje naar boven in ons. Het venijnigste commentaar kwam van haar ex-baas: ‘You don’t fuck your lunch.’

Commerciële transactie

Daarmee zei hij iets essentieels over hoe naar werkende vrouwen werd gekeken. Een vrouw ‘krijgt’ een baan, ze ‘verdient’ ze niet. Dat cadeau komt meestal van een man. Je bent hem dus dank verschuldigd voor de kans die je kreeg. Meestal houdt dat gewoon in dat er wordt verwacht dat je beter zult presteren dan de mannen. Een paar toxische mannen interpreteren het als een recht op seks.

Want sinds de jaren 80, toen ­alles werd geprivatiseerd en verkoopbaar gemaakt, werd seks weer een potentiële commerciële transactie, eerder dan de ontspanning of zelfontplooiing waar de hippies voor hadden gestreden. Jonge vrouwen krijgen weer te horen dat seks hun geheime wapen is. Studieschulden? Zoek een sugar daddy! Dat is geen nieuw idee, maar het muffe, seksistische beeld van een snode jezabel die arme mannen manipuleert.

Zodra werd geïnsinueerd dat minirok of hotpants bevorderlijk konden zijn voor hun carrière, ­besloten veel vrouwen ook om ze maar op te bergen, zodat er geen twijfel was waaraan ze hun baan te danken hadden. Jammer: niets ­zaliger dan de zon op je benen de eerste dag van de lente. Hoe dan ook verklaart het waarom sommige vrouwen een ongemakkelijk gevoel hebben bij sexy reclames. Voor je het weet zorgt de commercie ervoor dat jonge vrouwen weer alleen op hun uiterlijk worden beoordeeld, terwijl de glazen plafonds belachelijk traag worden ­gesloopt.

Wie heeft van wie geprofiteerd?

We zijn dus al preutser en moralistischer geworden vóór Weinstein werd geout als vetzak. Hoe erg, bleek uit de reacties van veel vrouwen op de affaire: die actrices hebben toch van de samenwerking geprofiteerd, waar klagen ze over? Dat je van seks niet hoort te profi­teren, leek niemand te vinden. Dat Weinstein ook de carrière van veel mannen heeft gelanceerd, van wie niet werd verwacht dat ze de baas achteraf ook nog gingen pijpen, dat zei niemand. Weinstein is misschien niet seksistisch, veel reacties op zijn zaak waren dat wel.

De affaire bewijst niet dat er nieuwe regels nodig zijn voor de omgang tussen mannen en vrouwen, wel dat we de oude regels ­eindelijk eens in praktijk moeten brengen. De heel oude, conser­vatieve regels dat je iemand in zijn of haar waardigheid laat en dat ‘nee’ ook ‘nee’ is. En dat je ingrijpt als je ziet dat iemand wordt geïn­timideerd, gemanipuleerd of bedreigd. De wetten die verkrachting en aanranding van de eerbaarheid strafbaar stellen.

Maar ook die minder oude regels, die we zogezegd na de summer of love hadden ingevoerd. Die waarin mannen en vrouwen op ­gelijkwaardige basis en respect met elkaar omgaan. Waarin een ‘nee’ dus niet betekent dat er niet meer kan worden samengewerkt. En waarin er plaats is voor het spel, zonder schaamte, maar ook zonder bijgedachten over macht of geld.

Misschien moeten mannen als ­teken van toenadering volgend jaar maar meedoen aan rokjesdag – het is onrechtvaardig dat jullie nog steeds bijna nergens in short naar het werk mogen. Vraag aan een vrouwelijke collega wanneer rokjesdag is. We beloven onze ogen de kost te geven, maar onze handen thuis te houden.

Buitenland
  1. Vrouw die baby in koffer verborgen hield, krijgt vijf jaar cel
  2. Pence wil dat ‘alle’ moordenaars Saoedische journalist zich moeten verantwoorden
  3. Vrouw omgekomen bij Frans protest tegen hoge benzineprijs
  4. Video Dodentol bosbranden in Californië blijft stijgen, meer dan duizend vermisten
  5. Nederland zet zich schrap voor betogingen bij intrede Sinterklaas
  6. Verdwenen Argentijnse onderzeeër gelokaliseerd
  7. Bijna 800 acties tegen dure benzine in Frankrijk
  8. Trump heeft alle vragen van speciaal aanklager beantwoord: ‘Dat ging makkelijk’
  9. Turkije arresteert opnieuw academici, kunstenaars en handelaars
  10. Merkel vraagt in Chemnitz aan alle Duitsers zich te distantiëren van extreemrechts
  11. CNN-journalist krijgt accreditatie terug van Witte Huis
  12. Bombardementen in Jemen herstart, minstens tien burgers gedood
  13. Frankrijk wil ontbossingen tegengaan: ‘Een derde van de wereldwijde boskap is voor Europese consumptie’
  14. May benoemt nieuwe Brexitminister
  15. Israëlische premier Netanyahu neemt zelf defensie in handen
  16. Nieuwe opname moord journalist spreekt verklaringen Saudi-Arabië tegen
  17. Italië waarschuwt EU voor gevolgen sancties
  18. Tij begint te keren voor May
  19. Video Vissers redden schildpad die vastzit in plastic mand
  20. Video Wat hebben Rees-Mogg en co. tegen ons?
Sport
  1. Witse Meeussen is beste junior voor Thibau Nys in Tabor
  2. Lukaku haakt af voor beslissende interland tegen Zwitserland
  3. Swings grijpt net naast medaille bij start van nieuw schaatsseizoen
  4. Krijgen we nog eens een vrouw in de F1? Deze 23-jarige doet weer een test
  5. Brazilië wint Zuid-Amerikaanse clash tegen Uruguay, Argentinië wint zonder Messi
  6. Nicolas Colsaerts stijgt naar achttiende plaats op Australian Open golf
  7. Iljo Keisse zet zijn Kuipke opnieuw op stelten en begint als leider aan slotweekend in Zesdaagse van Gent
  8. Novak Djokovic is helemaal op titelkoers en verslaat op Masters ook Cilic
  9. Denemarken promoveert naar hoogste divisie in Nations League
  10. Union zet tweede periode in met zege bij OHL
  11. Oranje is helemaal terug na winst tegen wereldkampioen Frankrijk, Duitsland degradeert
  12. Video Harde kernen van Anderlecht en Standard maken amok bij vrouwenwedstrijd, match stilgelegd: bekijk hier de beelden
  13. Dimitri Van den Bergh is uitgedanst op Grand Slam of Darts: Suljovic is te sterk
  14. Yannick Carrasco valt uit selectie bij Rode Duivels na problemen met visum, Divock Origi vervangt hem
  15. WADA kent 7 nieuwe namen van dopingzondaars... maar mag ze niet bekendmaken, ook al zijn ze nog actief
  16. Topfavoriet Iljo Keisse geeft zich nog niet gewonnen in Gentse Zesdaagse: “We zitten op schema”
  17. Ontwerper van het meest iconische voetbalshirt aller tijden is overleden
  18. Kroatië mist Rakitic voor beslissende wedstrijd in Nations League tegen Engeland
  19. Italiaanse wielrenner Ruffoni blijft vier jaar geschorst
  20. Jongste deelnemer ooit: “de Remco Evenepoel van de piste” geniet met volle teugen van eerste Zesdaagse