Nieuw vrijstaand huis wordt steeds zeldzamer
Foto: FRED DEBROCK
Het aantal bouwaanvragen in Vlaanderen is in de eerste jaarhelft met een kwart gedaald. Een tijdelijke dip? Niet voor de nieuwbouw van huizen.

Hebben we nog wel een baksteen in de maag? Als je kijkt naar de officiële cijfers van de bouwvergunningen in Vlaanderen, kan je daar wel eens aan twijfelen. In de eerste zes maanden van dit jaar werden er volgens de FOD Economie 10.308 bouwvergunningen voor residentiële gebouwen (flats en gezinswoningen) uitgereikt. Dat is een daling met liefst 25 procent.

‘Een tijdelijke dip’, nuanceert Marc Dillen van de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB). Volgens hem was de daling verwacht en is ze vooral toe te schrijven aan de strengere energienormen die vanaf 1 januari 2016 van kracht werden in Vlaanderen. Een groot aantal vergunningsaanvragers heeft daarop geanticipeerd door eind 2015, toen het E-peil nog maximaal E-60 mocht zijn, nog snel een bouwvergunning aan te vragen.

Het aantal goedgekeurde bouwvergunningen in Vlaanderen piekte daardoor op een kunstmatig hoog niveau tijdens de eerste drie à vier maanden van 2016. De lagere halfjaarcijfers in 2017 zijn volgens Dillen dan ook niet meer dan een normalisering van de nieuwbouwmarkt.

‘Dat betekent nog niet dat we op een slecht jaar afstevenen. Nu de energienormen begin 2018 opnieuw strenger worden, zullen we in de tweede jaarhelft wellicht opnieuw een anticipatiegolf zien van het aantal bouwaanvragen’, maakt de VCB-woordvoerder zich sterk.

Omgekeerde verhoudingen

Toch ziet ook Dillen dat er zich in de nieuwbouw in Vlaanderen een aantal duidelijke trends aftekenen. De eerste is een duidelijke verschuiving van huizenbouw naar appartementen. In 2016 werden 25.621 bouwvergunningen afgeleverd voor appartementen en slechts 14.516 voor huizen. Twintig jaar geleden was de verhouding net omgekeerd.

De schaarse en vaak dure bouwgrond en de steeds strengere regelgeving zijn slechts een deel van de verklaring. Ook de sterke stijging van het aantal alleenstaanden en eenoudergezinnen, en het gewijzigde woningbeleid van de lokale overheden geven de markt van nieuwbouwappartementen vleugels. Zeker in de grote steden worden nog relatief weinig huizen gebouwd. De overheden zetten daar vaak in op verdichting. Veel sites van oudere huizen worden er herontwikkeld tot grote appartementencomplexen, waar meer mensen kunnen wonen.

En als er dan toch voor een nieuwbouwhuis wordt gekozen is er nog een tweede opvallende vaststelling. ‘Vrijstaande viergevelwoningen zijn stilaan een grote uitzondering. Je ziet binnen de nieuwbouw van huizen duidelijk een trend naar nieuwe groepswoningen en meer driegevel- en tweegevelwoningen’, zegt Dillen.

En tot slot: ook het aantal renovaties blijft dalen. Van 9.623 renovaties in 2010 naar 6.826 renovaties in de eerste zes maanden van 2017. Een daling met 29 procent in zeven jaar. ‘Mensen hebben na aankoop vaak geen geld meer voor renovatie’, aldus Dillen.