‘Dat Monsanto me betaalde, wil niet zeggen dat het me kocht’
Foto: Reuters
David Kirkland verzette zich gisteren tegen kritische vragen van Europees Parlementsleden. Daar vond een hoorzitting plaats over de ‘Monsanto Papers’. Biotechbedrijf Monsanto zelf was daarbij – tot verontwaardiging van velen – zelf niet aanwezig.

‘Ik ben een consultant, ik word door tal van organisaties en bedrijven betaald voor professioneel advies. Als u dat onethisch of immoreel vindt, kunt u ook beter geen advies vragen aan een architect voor je huis of aan een belastingadviseur', zei wetenschapper David Kirkland.

Het bedrijf zou Kirkland betaald hebben om zijn naam te verbinden  aan een – door het bedrijf geschreven – wetenschappelijke paper, die de onkruidverdelger glyfosaat vrijpleit van schadelijke gezondheids­effecten. De pesticide-industrie beseft namelijk dat de toekomst van glyfosaat afhangt van papers in vakbladen en van gezaghebbende vorsers die het willen verdedigen. 

Maar Kirkland, die gisteren voor het eerst publiekelijk over zijn werk voor Monsanto sprak, vindt niet dat zijn onafhankelijkheid in het gedrang is gekomen. ‘Dat ik betaald word, wil niet zeggen dat een bedrijf me kan kopen. Ik laat me leiden door de wetenschap. Als mijn collega’s en ik Monsanto informatie hebben bezorgd die ze zochten, is dat goed voor hen. Ik ben nooit betrokken geweest bij ghostwriting.  Dat Bill Heydens (manager bij Monsanto, red.) het in een mail wel zo noemde, is naïef.’
Nadien volgde nog een uiteenzetting van Kirkland over de vraag of glyfosaat giftig is. Volgens hem zijn er geen eenduidige aanwijzingen dat glyfosaat kankerverwekkend is. Als die er wel zouden zijn,  zou hij dat zeggen.

Verwarring blijft groot
De passage van Kirkland deed menig parlementslid van de commissies Landbouw en Volksgezondheid de wenkbrauwen fronsen. ‘Monsanto is een multinational. Dat bedrijf is niet naïef’, zegt bijvoorbeeld Bart Staes (Groen). 
Ook Tom Vandenkendelaere (CD&V) stelt zich vragen over de ethiek van wetenschappers die betaald worden door een groot bedrijf en die zich ‘onafhankelijk’ noemen. ‘Ik blijf met twijfels zitten over hoe Monsanto te werk gaat.’

Een wetenschapper die geen banden heeft met Monsanto of een andere glyfosaatproducent, deed gisteren overigens een heel ander verhaal dan Kirkland. Chris Portier, die als professor aan de Universiteit Maastricht gespecialiseerd is in kankerverwekkende stoffen, bekritiseerde tijdens de hoorzitting opnieuw dat een hele rist ‘nadelige’ wetenschappelijke studies over glyfosaat niet opgenomen is in de risicobeoordeling van het Europees voedselagentschap (EFSA). Die beoordeling kwam er om te kunnen beslissen over een vernieuwde marktvergunning van glyfosaat.

De literatuurstudie voor die risicobeoordeling is rechtstreeks gekopieerd van wat de pesticideproducenten aan het EFSA hadden geleverd. ‘De huidige procedure voor de risicobeoordeling is gebrekkig’, aldus Portier. ‘De data rond glyfosaat moeten opnieuw geanalyseerd worden.’
Intussen blijft de verwarring groot, klinkt het bij onder andere parlementslid Vandenkendelaere. ‘Na deze hoorzitting weten wij, politici, nog altijd niet wie we moeten geloven.’