Farmabedrijven azen op patiëntendata uit klinieken
Foto: Getty Images/iStockphoto
Een multinational wil weten welke medicatie patiënten in ziekenhuizen krijgen om ze te kunnen doorverkopen. De informatie is goud waard.

Hoeveel patiënten met ziekte X worden opgenomen in de Belgische ziekenhuizen? Krijgen die patiënten steeds het nieuwste geneesmiddel dat voor de aandoening op de markt is of een ouder, goedkoper middel? Voor farmaceutische bedrijven is deze informatie van onschatbare waarde. Het vertelt ze hoe groot de markt is en of ze qua marketing nog een tandje moeten bijsteken. Heel wat Belgische ziekenhuizen staan op dit moment voor de keuze of ze data over hun patiënten, weliswaar geanonimiseerd, verkopen aan een multinational die met farmabedrijven samenwerkt. Het stelt de vraag op scherp of big data uit onze ziekenhuizen gebruikt mogen worden met het oog op winst voor privébedrijven.

Het bedrijf in kwestie is QuintilesIMS, wereldwijd een van de grootste dienstverleners in de gezondheidszorg. Het monitort onder meer de medicijnenverkoop en begeleidt farmabedrijven bij de commercialisatie van producten.

Daarnaast biedt QuitilesIMS diensten aan ziekenhuizen aan. Het bedrijf heeft enkele jaren geleden een Belgische IT-firma overgenomen die individuele analyses maakt voor ziekenhuizen, bijvoorbeeld rond het medicatiegebruik, inclusief een vergelijking met andere ziekenhuizen. Daarmee houden de klinieken hun eigen werking kritisch tegen het licht. Na de overname van het Belgisch bedrijf wil QuintilesIMS nu, in ruil voor zulke rapporten, toestemming om de data uit de ziekenhuizen door te geven aan derden. Aan farmabedrijven, bijvoorbeeld.

CM is gealarmeerd

De gegevens leveren inzichten rond behandelingsnoden en de waarde van farmaproducten, meldt een woordvoerster van QuintilesIMS. ‘We gebruiken wel alleen gegevens waarmee patiënten niet identificeerbaar zijn.’

Bij de Christelijke Mutualiteit (CM), die de kat de bel aanbindt, zijn ze desondanks gealarmeerd. ‘Het gaat om zeer gedetailleerde informatie: waaraan lijden patiënten, welke medicatie krijgen ze, hoeveel betalen ze voor de zorg?’, zegt nationaal secretaris Tom Joos. ‘Die data horen niet op de vrije markt te komen. Het zou de grip van de farmabedrijven op onze gezondheidszorg vergroten. En we behoren al tot de landen met een zeer hoog medicatiegebruik.’

‘We hebben er een principieel probleem mee dat data uit ziekenhuizen, die voor het grootste deel gefinancierd worden met publieke middelen, gecommercialiseerd worden voor privé-doeleinden.’

Onder meer het Antwerpse ZNA, het grootste ziekenhuis van het land, en de universitaire ziekenhuizen in Gent en Antwerpen staan voor de keuze of ze het nieuwe contract met QuintilesIMS ondertekenen. ZNA zegt het contractvoorstel te bekijken. De twee universitaire ziekenhuizen melden expliciet dat ze niet willen dat patiëntendata worden doorgegeven aan derden, en dat ze daarom (nog) niet hebben getekend.

Ziekenhuiskoepel Zorgnet-Icuro houdt volgende week overleg met de ziekenhuisdirecteurs over de kwestie.