‘Stijgende kosten langdurig zieken zijn niet om te buigen’
Foto: photo news
Ondanks de forse uitbreiding van de reïntegratietrajecten in 2018 moet niemand zich illusies maken, zegt Open VLD-minister Maggie De Block.

De aanpak van de vele langdurig zieken is en blijft één van de grootste uitdagingen voor de federale regering. De stevig oplopende kosten wegen op de staatskas. De regering slaagt erin om de exploderende uitgaven een beetje in toom te houden de langdurig zieken zo goed en zo kwaad als het kan opnieuw aan het werk te krijgen, maar minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) waarschuwt dat er geen mirakels moet worden verwacht voor de begroting.

 ‘We zijn de exponentiële stijging van de kosten  aan het afvlakken’, benadrukt De Block. ‘Maar de curve helemaal ombuigen, zal nooit lukken. Er zijn nu eenmaal  meer chronisch zieken door de verouderende bevolking én de vooruitgang in de geneeskunde. We kunnen nu ziektes overwinnen die vroeger dodelijk waren.’ 

Dat de kosten niet meer omgebogen kunnen worden, noemt De Block ‘niet fatalistisch, maar realistisch’. ‘Europa is een vergrijzend continent. Wij zijn het enige land dat daar zo laat maatregelen voor getroffen heeft.’ 

Nederland

De minister maakt de vergelijking met Nederland, waar de regering de bedrijven liet opdraaien voor langdurig zieken. Een bedrijf moet daar twee jaar lang het loon uitbetalen van een werknemer die ziek thuis zit, terwijl dat bij ons één maand is. De Nederlandse regeling zou een zegen zijn voor de begroting, maar is te radicaal, vindt De Block. ‘Je zou wat gehoord hebben, als ik dat had ingevoerd. Wij maken er een positief verhaal van met werk op maat.’

De Block verwijst daarmee naar de reïntegratietrajecten die de regering invoerde en die intussen al wat vruchten beginnen af te werpen. In zo’n traject gaat een bedrijfsarts of een arts van het ziekenfonds in samenspraak met de langdurig zieke op zoek naar een job die hij of zij wél nog kan uitvoeren, al dan niet deeltijds. Tot voor kort was dat alleen verplicht voor ‘recente’ langdurig zieken, maar het systeem wordt uitgebreid.

Werknemers die hun verplichtingen in het traject niet nakomen, verliezen stelselmatig een deel van hun uitkering. ‘Die sancties zijn er alleen voor mensen die echt manifest weigeren mee te werken’, benadrukt De Block. Het kabinet is bijzonder beducht voor een negatieve perceptie. ‘In het begin is die maatregel echt karikaturaal voorgesteld. Alsof we mensen met hun baxter en hun looprekje weer naar het werk stuurden.’ 

Borstkanker

De Open VLD-minister waarschuwt de coalitiepartners dat ze niet te hard op het gaspedaal wil duwen. ‘Zelfs als een langdurig zieke maar deeltijds aan de slag gaat, is dat al goed voor de sociale zekerheid. We mogen dat nooit forceren. Voor de één kan zo’n reïntegratieproject drie maanden duren, voor de ander twee jaar.’ 

De Block geeft het voorbeeld van vrouwen die borstkanker hebben overwonnen. ‘De meesten zijn een jaar thuis geweest en willen echt wel weer aan het werk. Maar na alle chirurgie, chemo- en radiotherapie hebben ze natuurlijk nog een aantal lichamelijke klachten. Vroeger waren die vrouwen verplicht om onmiddellijk weer halftijds te werken, en na een paar maanden voltijds. Dat is niet redelijk. Nu kunnen ze al beginnen met een halve dag.’