Madrid 'annuleert' referendum: scholen verzegeld, computers platgelegd
Gedoe aan de schoolpoort in Barcelona: de politie probeert de gebouwen te verzegelen om te verhinderen dat er morgen kan gestemd worden Foto: afp/belga

Ondanks een gerechtelijk verbod en de vele hindernissen van de Spaanse autoriteiten wil de regering van de regio Catalonië zondag een “bindend referendum” over haar onafhankelijkheid houden. De Spaanse politie heeft al 1.300 stembureaus verzegeld en het computersysteem om de stemmen te tellen plat gelegd. Madrid zegt dat het referendum 'geannuleerd' is. De Catalanen geven zich echter niet gewonnen.

'We hebben nu al gewonnen. We hebben de schrik, de bedreigingen, de druk en de leugens van Madrid met succes overwonnen', riep de regionale regeringsleider Carles Puigdemont vrijdagavond tienduizenden separatisten toe, die in het centrum van de Catalaanse hoofdstad Barcelona waren samengekomen. De organisatoren spraken van 80.000 demonstranten.

Meer dan 5,3 miljoen Catalanen zijn opgeroepen om zondag in een van de 2.315 kiesbureaus hun stem uit te brengen. Maar op gezag van de centrale regering in Madrid heeft de procureur-generaal de politie het bevel gegeven de stemlokalen te verzegelen. In heel Catalonië bezetten daarom politici, leerkrachten en ouders honderden scholen en vele andere openbare gebouwen, die als kiesbureau zullen gebruikt worden. Ze organiseerden onder andere filmvoorstellingen en feestjes.

Toch slaagde de Spaanse politie erin om meer dan de helft van de kiesbureaus te verzegelen. De afgevaardigde van de Spaanse regering in Catalonië, Enric Millo, preciseerde zaterdag dat 163 van die verzegelde bureaus werden bezet door activisten. Zij mogen naar buiten, maar nadien mag niemand er meer in.

Acties van Madrid

dS VIDEO - Zo maakt Catalonie zich op voor referendum zondag.

Madrid probeert inmiddels de volksraadpleging met alle middelen te voorkomen. De voorbije dagen werden tijdens tientallen razzia’s in drukkerijen en regionale ministeries minstens twaalf miljoen stembrieven en miljoenen affiches en brochures in beslag genomen. Vele websites werden geblokkeerd. Meer dan 4.000 manschappen van de paramilitaire politie-eenheid Guardia Civil en de federale politie werden naar Catalonië gestuurd. De Spaanse autoriteiten melden zaterdag dat ook het systeem waarmee de stemmen van het referendum in Catalonië geteld worden, uitgeschakeld is. Een woordvoerder van de regering in Madrid, Inigo Mendez de Vigo, meldt dat zo het door het Spaanse Grondwettelijk Hof verboden referendum 'geannuleerd' is.

Premier Mariano Rajoy bezwoer dat het referendum onder geen enkel beding zal plaatsvinden. De tegenstanders van de separatisten zullen hoe dan ook niet aan de stemming deelnemen. Wat er op de verkiezingsdag zal gebeuren, valt moeilijk te voorspellen. Er worden in elk geval grote demonstraties verwacht. Of en wanneer een resultaat zal worden meegedeeld, was ook zaterdag nog niet duidelijk. De Catalaanse premier Carles Puigdemont heeft ondertussen om ‘bemiddeling’ gevraagd in het conflict, bijvoorbeeld door de EU. 

Het aantal voorstanders van een Catalaanse afscheuring van Spanje schommelde de afgelopen jaren tussen de 40 en 50 procent. Al sinds 2012 vinden steeds weer massale betogingen van de separatisten plaats.

Betoging in Madrid

Madrid 'annuleert' referendum: scholen verzegeld, computers platgelegd
Foto: AFP

Demonstraties van de tegenstanders van het referendum en de onafhankelijkheid waren er nauwelijks in Barcelona. Maar zaterdag kwamen wel enkele duizenden mensen in Madrid de straat op om de eenheid van Spanje te verdedigen.

De manifestanten kwamen samen op de Plaza de Cibeles in het centrum van de hoofdstad op vraag van een conservatieve groep, de Stichting voor de Verdediging van de Spaanse Natie (Denaes). Zwaaiend met de nationale driekleur rood-geel-rood riepen ze 'Catalonië maakt deel uit van Spanje' of 'Ik ben Spaans, Spaans, Spaans'. Anderen schreeuwden zelfs 'Puigdemont in de cel'.