KU Leuven worstelt met expertenstrijd
KU Leuven-rector Luc Sels (centraal) bij de opening van het academiejaar. Foto: pn
De voortdurende expertenstrijd in de gelederen van de KU Leuven over de veiligheid van de Belgische kerncentrales zit de nieuwe rector van de Leuvense universiteit bijzonder dwars. Luc Sels roept samen met een rist andere professoren in een opiniestuk in De Standaard alle betrokkenen op geen grote verklaringen meer te doen via de pers.

f de parlementsleden die lid zijn van de Kamercommissie Nucleaire Veiligheid afgelopen dinsdag veel opgestoken hebben uit de hoorzitting over de veiligheid van de kerncentrales Doel 3 en Tihange 2, is zeer de vraag. Ze werden immers geconfronteerd met twee totaal tegenstrijdige uiterst wetenschappelijke toelichtingen over de scheurtjes in de wanden van de reactorvaten van de twee centrales. Wat de hoorzitting wel duidelijk maakte, is de grote verdeeldheid in de ingenieursrangen van de KU Leuven over de veiligheid van de kerncentrales in ons land. 

In deze expertenstrijd worden krasse uitspraken als ‘wetenschappelijke nonsens’ niet geschuwd. En achter de schermen durft de ene de andere gewoonweg als expert te declasseren.

De KU Leuven roept de experten in een opmerkelijk opiniestuk in deze krant op het matje. ‘We distantiëren ons van al te enge perspectieven en tendentieuze uitspraken die inspelen op de emotie van de burger, en die zo de uitkomst van het wetenschappelijke debat naast zich neerleggen’, staat te lezen. De experts worden aangemaand de media voortaan te schuwen. ‘We roepen daarom alle betrokken wetenschappers op om het tegensprekelijk wetenschappelijk debat niet kort te sluiten met geïsoleerde verklaringen in de pers.’

Voor de hoofdrolspelers is de boodschap niet verrassend. ‘Dat de KU Leuven niet blij kan zijn met de manier waarop proffen via de media over de veiligheid van de scheurtjesreactoren discussiëren, zou me niet verbazen’, liet Eric Van Walle, topman van het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK), zich deze week ontvallen in een gesprek met De Standaard.

Van Walle, die ook doceert in Leuven, heeft zich deze week ferm in het debat gemengd. Hij deed er tijdens de hoorzitting alles aan om het studiewerk van een andere prof van de KU Leuven – René Boonen – volledig van tafel te vegen. Boonen is medeauteur van een van een recent kritisch rapport over de integriteit van de reactorvaten van Doel 3 en Tihange 2.

Eric Van Walle steekt niet weg aan welke kant hij staat. Hij is er heilig van overtuigd dat Doel 3 en Tihange 2 volledig veilig kunnen worden uitgebaat.

Boonen is niet de eerste die twijfel zaait over de veiligheid van de zogenaamde scheurtjesreactoren. Walter Bogaerts ging hem al vooraf. De  voormalige topman van Belgoprocess, het Belgische bedrijf dat instaat voor de opslag van kernafval,  trok al ten tijde van de stillegging van de twee centrales in 2015 aan de alarmbel. 

Zeer dubieus

De specialist in materialen voor kerncentrales, en eveneens prof aan de KU Leuven, haalde onlangs in een opiniestuk hard uit. ‘De stalen matrix hangt gewoon niet meer aan elkaar’, waarschuwde hij over het reactorvat van de scheurtjescentrales. ‘Het is allemaal zeer dubieus en risicovol.’

Hun twijfels over de veiligheid van de scheurtjesreactoren hebben veel weg van een motie van wantrouwen aan het adres van het Fanc, de Belgische toezichthouder op de nucleaire veiligheid. En zo komt nog een andere Leuvens prof in beeld. En niet de minste. 
Voor het veiligheidsonderzoek van de scheurtjesreactoren nam het Fanc een resem internationale experts in de arm en liet het zich adviseren door een wetenschappelijke raad vol Belgische wetenschappers. Deze raad wordt geleid door William D’Haeseleer, een van de meest vooraanstaande energie- en nucleaire wetenschappers van de Leuvens universiteit.  

Het opiniestuk van Luc Sels en een resem profs van de KU Leuven leest als een onverholen steunbetuiging voor het wetenschappelijk onderzoek naar de scheurtjesreactoren van het Fanc en bijgevolg ook voor D’Haeseleer. Om het maatschappelijk energiedebat op een hoger niveau te tillen is er nood aan instellingen van het niveau van het Fanc, zeggen ze in koor. 

Blijft de vraag waarom deze expertenstrijd is losgebarsten, en of die voorkomen kon worden. Wetenschapsfilosoof Gunter Bombaerts van de Technische Universiteit Eindhoven en voormalig lid van de wetenschappelijke raad van het Fanc geeft alvast een hint. Volgens hem zou het onderzoek naar de scheurtjesreactoren ermee gebaat geweest zijn als niet alleen pro-nucleaire experts in de arm genomen waren, maar ook wetenschappers die kritisch staan tegenover kernenergie. Het onderzoek had dan wellicht veel meer tijd in beslag genomen, erkent hij. Terwijl de druk bij het Fanc wellicht zeer groot was om zo snel mogelijk duidelijkheid te krijgen over de veiligheid van de scheurtjesreactoren.