Rupsje nooitgenoeg heeft bij vraatzucht passende genen
Rupsje nooitgenoeg. Foto: UGent

Spodoptera litura, een vlinder uit de familie van de uiltjes, is als rups een van de meest vernietigende plagen in de landbouw. Gentse onderzoekers ontdekten hoe dat komt.

‘Rupsje nooitgenoeg’, zoals de speurders aan de Universiteit Gent hem noemen, kan complete oogsten vernietigen. Hij is intussen over heel Zuidoost-Azië verspreid, waarbij hij zich vlot aan verschillende ecosystemen heeft aangepast. Hij verteert probleemloos de meest giftige insecticiden en vreet meer dan honderd verschillende plantensoorten. ‘En daar behoren rijst, maïs, katoen, aardappelen, bataten, kool, sojabonen en nog een hele reeks groenten ook toe’, zucht professor Guy Smagghe van de faculteit bio-ingenieurs.

Met een internationale reeks collega’s ontdekte hij hoe de rups daartoe in staat is. Ze rapporteren in het vakblad Nature Ecology & Evolution. Ze lazen het genoom van de rups af, 440 miljoen DNA-letters lang, en stelden vast dat het diertje enorm veel genen heeft die te maken hebben met smaak en met ontgifting. Daarmee eet het zonder problemen bitter voedsel. En allerlei gifstoffen, die het met zijn ongewoon groot aantal enzymen vlot verteert.

De onderzoekers bestuderen de rups omdat ze de voedselzekerheid en de landbouw bedreigt, en er dus middelen tegen ontwikkeld moeten worden. Maar tegelijk dient ze als model om de insecten als geheel beter te begrijpen. Smagghe: ‘We hebben via deze rups al verschillende bijdragen kunnen leveren aan het ontrafelen van het groeiproces en de ontwikkeling bij insecten.’