Veganisme voor katten en honden is hip, experts hebben hun twijfels
Foto: Thomas Schlijper

Baasjes die alle dierlijke producten weren, schotelen hun huisdier steeds vaker dezelfde kost voor. In Nederland zorgt dat voor beroering.

‘Ik wilde mijn dieren niet langer met dieren voeden.’ Die reden geeft veganist Rick Scholtes aan de Volkskrant om zijn honden en katten al twaalf lang veganistisch te voeden. Veganistische brokken, aangevuld met een beetje plantaardig natvoer en extra vitaminen zijn er dagelijkse kost.

Dat steeds meer baasjes in Nederland en België vanuit ethisch standpunt voor veganistische dierenvoeding kiezen, is te voelen aan de opkomst van gespecialiseerde webshops en een veganaanbod voor dieren in de biosupermarkt. Dat die omschakeling een impact heeft op het verbruik van dierlijke bijproducten, is onderzocht en bewezen. Dagelijks verslinden zo’n 1,3 miljoen honden en 2 miljoen katten in ons land 153 ton aan dierlijke bijproducten. Dat is evenveel als de aangewezen hoeveelheid voor anderhalf miljoen mensen.

Is het gezond?

Rest de vraag of je een veganistisch dieet wel gezond is voor huisdieren. In Nederland woedt het debat in alle hevigheid omdat experts opperen dat de dieren voedingsstoffen te weinig zouden opnemen. Veganisten weerleggen die kritiek met extra vitaminen en de hoge leeftijd die hun veganistische huisdieren bereiken.

'Katten zijn van nature strikte carnivoren, honden zijn aangepaste carnivoren. Beiden hebben duidelijk andere voedingsbehoeften dan mensen', zegt professor diergeneeskunde Myriam Hesta (UGent), die gespecialiseerd is in voeding van gezelschapsdieren. 'Een zuiver vegetarisch of veganistische voeding zal dus leiden tot tekorten van bepaalde voedingsstoffen die van nature rijkelijk aanwezig zijn in dierlijke ingrediënten maar niet of beperkt aanwezig zijn in plantaardige ingrediënten.’

‘Technisch gezien kan je vegetarische voeding maken door synthetische nutriënten toe te voegen om de dierlijke producten te vervangen’, zegt Hesta. ‘Maar je huisdier is en blijft wel een carnivoor en moet deze voeding dan ook nog willen eten. Daar wringt het schoentje vaak: vooral bij katten.’

Oerdieet en zelf koken

‘We zien tegenwoordig vaker dat baasjes experimenteren met de voeding van hun huisdier. Sommige baasjes neigen naar de andere kant van het spectrum en kiezen ervoor om hun kat als een wilde kat te voeden en hun hond als een wolf, naar het originele eetpatroon van hun voorouders. Deze voedingen zijn arm aan koolhydraten en worden vaak rauw gegeven.'

'Uit een studie van het vakblad Nature bleek dat de genen die coderen voor het vetmetabolisme en de zetmeelverteerbaarheid duidelijk verschillen bij hond en wolf. Dat wijst erop dat de evolutie en het domesticatieproces ervoor gezorgd hebben dat honden een zetmeelrijk dieet verdragen. Al betekent dat niet dat we naar het andere uiterste moeten gaan en hen vegetarisch voedsel moeten voorschotelen.'

Ook zelf koken voor je huisdier zit in de lift, weet Hesta. ‘Ook dat moet uitgebalanceerd gebeuren en met kennis van zaken. De restjes van wat je zelf hebt gegeten aan je huisdier voorschotelen, of een portie extra koken van wat je zelf eet, is bijvoorbeeld geen goed idee. Zo kunnen allerlei voedingstekorten ontstaan. Het gebeurt wel vaker dat mensen ons daarom contacteren voor recepten en voor het uitbalanceren van een zelf bereide voeding.’