Amerikanen en Russen gaan samen naar de maan
Zo zou de ‘poort naar de diepe ruimte’ er kunnen uitzien. Foto: Boeing

De Amerikaanse Nasa en haar Russische tegenhanger Roscosmos ondertekenden een afspraak om samen een basis in een baan rond de maan te bouwen. Die moet een ‘deep space gateway’ worden, een uitvalsbasis naar de diepe ruimte.

Officieel wil de Nasa al lang naar Mars, en president Trump heeft dat ook bevolen – al grommelt men binnen de Nasa dat hij wel het bevel heeft gegeven, maar er niet het nodige geld heeft naast gelegd. Of die reis best in één keer gaat, of via een tussenstop op een ruimtebasis, daarover blaast men bij de Nasa al jaren beurtelings warm en koud. Het lijkt nu toch de tussenstop te worden. Want op het ruimtevaartcongres in het Australische Adelaide tekenden Amerikanen en Russen een overeenkomst om samen een basis te bouwen in een baan om de maan. Of toch om alvast samen de technische standaarden vast te leggen die moeten uitmonden in zo’n basis.

Race om de standaard

Op zijn minst vijf landen ontwikkelen systemen om naar de maan te reizen, zei Igor Komarov, directeur van Roscosmos, aan The Guardian. En dan kunnen er maar beter standaarden afgesproken worden zodat hun toestellen compatibel zijn, of op zijn minst aan elkaar kunnen koppelen. Onze standaarden, bedoelde hij. De koppeling die Amerikanen en Russen gaan gebruiken, zal volgens de Russen voortbouwen op een Russisch ontwerp.

Amerikanen en Russen gaan samen naar de maan
Het is wel zo handig als je vlot bij elkaar kunt dokken. Foto: nasa

De Nasa heeft al onderzoek besteld bij bedrijven om uit te tekenen hoe zo’n basis eruit zou kunnen zien, en wat erin moet zitten om leven en werken vlot en aangenaam te laten verlopen. Bedoeling is dat de basis fungeert als poort naar de maan én naar het verdere heelal. Het is bijvoorbeeld stukken makkelijker om brandstof te maken op de maan – waterstof en zuurstof uit maanijs – en die van daar naar het station te lanceren om ze daar in ruimtetuigen over te tanken, dan om diezelfde brandstof helemaal vanuit de ‘zwaartekrachtput’ van de aarde omhoog te moeten tillen.

De Amerikanen willen naar het station reizen met een nieuwe, krachtige SLS-raket met daarbovenop hun in ontwikkeling zijnde Orion-capsule. De Russen willen erheen met hun Proton-M en Angara-raketten. We nemen aan dat bedrijven zoals SpaceX van Elon Musk ook hun producten bij het nieuwe station willen kunnen laten aanleggen. En als de Europeanen en de Chinezen slim zijn, zorgen ze ook dat ze compatibel zijn met ons station, hopen Amerikanen en Russen stiekem.

Amerikanen en Russen gaan samen naar de maan
Door de nasa alvast besteld ontwerp voor de woonruimte. Foto: Lockheed Martin

Het station zou een energiecentrale krijgen, een wooneenheid, aanlegplaatsen en een luchtsluis. Losse eenheden, specifiek ontworpen voor een bepaald doel, kunnen vervolgens permanent of tijdelijk aangekoppeld worden. De ervaring met het ruimtestation ISS, waar Amerikanen en Russen nog steeds vlot samenwerken, zal daarbij uiteraard gebruikt worden. Bedoeling is alvast dat het station niet in positie wordt gehouden met stuurraketjes met brandstof, maar elektrisch, door geladen metaaldeeltjes uit te stoten. Dat soort motoren is minder krachtig, maar kan veel langer aan één stuk werken, en zo toch veel energie leveren. Die energie komt niet uit het verstoken van brandstof, maar uit de zonnepanelen.

Intussen in Europa

‘Binnen enkele decennia worden er kinderen geboren op de maan’, verklaarde op ongeveer hetzelfde moment Esa-wetenschapper Robert Foing op het Europees congres voor planeetwetenschappen in Riga. Binnen een half mensenleven moeten er op de maan kolonies zijn met honderden mensen, die hun water winnen uit maanijs, hun huizen en werktuigen uit maanbasalt maken met 3D-printers en hun groenten kweken in maangrond. Tegen 2030 moet ‘Maanstad’ zes inwoners tellen, tegen 2040 moeten dat er honderd zijn, en tegen 2050 moet ook de familie van de werknemers er wonen, zei Foing aan het persbureau AFP. ‘En dan komt vanzelf het moment dat je op de maan het plitse-pletse van kleine voetjes kunt horen.’

Amerikanen en Russen gaan samen naar de maan
Europese ruimteheld met zelfgeprinte maanwoning. Foto: esa

Maanstad zal van in het begin niet enkel wetenschappers huisvesten, maar ook mijnbouwers, zakenlui en toeristen, vertelde Esa-directeur Jan Woerner op hetzelfde congres aan Newsweek.

Volgens het internationaal ruimteverdrag van 1967 mag geen enkel land soevereiniteit opeisen over een stuk maan, en moet ieder land zorgen dat zijn burgers zich in de ruimte netjes gedragen. De Amerikaanse overheid liet in 2015 aan haar bedrijven verstaan dat ze dat interpreteren als ‘wanneer je er iets staan hebt, zullen we je steunen als je het verdedigt tegen iedereen die op je kop wil landen’. Een toepassing van het aloude juridische principe corpus possidendi, hebben is houden. Of van de wapenspreuk van Syldavië uit de Kuifje-albums: Eih bennek, eih blavek.

Ook al zijn je ruimtetuigen compatibel en wil je alleen maar internationale samenwerking en de vaart der volkeren opduwen, het kan intussen geen kwaad om als eerste aan te komen.

Amerikanen en Russen gaan samen naar de maan
Maanstad, waar kindervoetjes plitse-pletsen. Foto: esa