Waarom Duitsland honderd vondelingenschuiven heeft en België één
Katrin Beyers van Moeders voor Moeders pleit voor meer vondelingenschuiven Foto: DBA

In de Antwerpse vondelingenschuif, die sinds 2000 beschikbaar is, werden intussen al dertien kindjes achtergelaten. Een poging om een tweede vondelingenschuif te openen in Brussel stootte vorige week op een njet van het gemeentebestuur omdat het strafbaar is. Duitsland telt zo’n honderd ‘Babyklappes’. Waarom kan het daar wel?

De vondelingenschuif van Moeders voor Moeders in Borgerhout, waar dit jaar al vier kindjes werden achtergelaten, bestaat zeventien jaar. Omdat het overgrote deel van de baby’s die in de schuif werden gelegd niet uit de Antwerpse regio komen, wordt al langer gepleit voor meer initiatieven verspreid over België.

‘Baby’s die te vondeling worden gelegd zijn bijna altijd minder dan 24 uur oud, een mama uit pakweg Charleroi moet dan al zowat meteen na de bevalling in de auto springen om helemaal naar Antwerpen te komen. Dat verhoogt het risico dat ze dichterbij voor een minder veilige optie zal kiezen’, aldus Katrin Beyers van Moeders voor Moeders.

Maar toen vzw Coria vorige week een vondelingenschuif opende in de Brusselse gemeente Evere, werd die meteen gesloten door PS-burgemeester Pierre Muylle, omdat het strafbaar is om een baby te vondeling te leggen. De Antwerpse schuif sloot een akkoord met het parket, de politie en het OCMW, waardoor deze gedoogd wordt. De Brusselse vzw heeft zo’n akkoord niet. Het vormt ook een obstakel voor andere steden om een vondelingenschuif te installeren.

Duitse Babyklappes

De vondelingenschuif in Borgerhout werd geopend in september 2000 naar het voorbeeld van het Duitse Hamburg, waar eenzelfde concept enkele maanden eerder werd ingevoerd en al snel zijn nut bewezen toen er op korte tijd zes baby’s werden achtergelaten. Maar waar wij na zeventien jaar nog steeds maar één plek hebben waar radeloze ouders hun baby’s veilig kunnen achterlaten, telt Duitsland intussen zo’n honderd Babyklappes. Hoofdstad Berlijn alleen al telt er vijf.

Nochtans is het net als hier ook in Duitsland verboden een baby te vondeling te leggen. Dat de steden niet moeten twijfelen om een vondelingenschuif te installeren, komt omdat de Duitse politie een uitzondering maakt voor moeders die hun kind achterlaten op een veilige plaats, zoals een speciale schuif.

Het ‘succes’ van de vondelingenluiken heeft er echter voor gezorgd dat vrouwen sinds 2014 wel anoniem kunnen bevallen in Duitse ziekenhuizen. Want vrouwen die hun baby te vondeling leggen, hebben immers een bevalling zonder medische zorgen achter te rug, met gevaar voor eigen leven en dat van hun kind. Bij een ‘vertrauliche Geburt’ wordt de identiteit van de moeder wel opgeslagen, en krijgen kinderen de mogelijkheid na hun zestiende verjaardag de ware identiteit van hun biologische moeders op te vragen.

Uit cijfers die deze zomer werden vrijgegeven door het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken blijkt dat al 345 vrouwen van die maatregel gebruik hebben gemaakt. Tegelijk werd ook een duidelijke daling van het aantal baby’s in de vondelingenschuiven vastgesteld.

Familieverlating

Ook Open VLD-Kamerleden Carina Van Cauter, Sabien Lahaye-Battheu en Nele Lijnen stellen dat de nood aan meerdere vondelingenluiken in België niet zo groot zou zijn, mocht er een wettelijke regeling bestaan om discreet te bevallen. De liberalen pleiten al jaren voor zo’n regeling en hebben ook deze legislatuur een wetsvoorstel ingediend om dat mogelijk te maken.

Een voorstel om net zoals in Duitsland de vondelingenschuif alvast uit de strafbaarheid te halen, ligt wat moeilijker volgens Van Cauter. ‘Familieverlating in zijn geheel is strafbaar. Als je ervoor kiest om een kindje op de wereld te zetten, want dat is nu toch een keuze met alle opties die voorhanden zijn, moet je ook je verantwoordelijkheid opnemen. Je kan dat als maatschappij dan ook niet rechtvaardigen. Bovendien is discreet of anoniem bevallen de enige manier om te vermijden dat vrouwen alsnog in onveilige situaties moeten bevallen.’