Frans president Emmanuel Macron heeft aan de Sorbonne-universiteit zijn toekomstplannen voor Europa voorgesteld. Hij pleitte daarbij voor een Europees parket, een overkoepelend asielagentschap én een Europees begrotingsbudget, ondanks de tegenstand van de Duitse liberalen.

Zoals steeds was de setting van Macrons speech zorgvuldig uitgekozen. Voor de Erasmus-studenten van de prestigieuze Sorbonne-universiteit in hoofdstad Parijs wil de nieuwe Franse president zijn feuille de route voor de volgende tien jaar voorstellen voor de Europese Unie.

Macron wil Europa opnieuw ‘soeverein, verenigd en democratisch maken, in tegenstelling tot het ‘te zwakke, trage en inefficiënte’ Europa van vandaag. Tegelijk was hij kritisch voor de Europeanen die Europa te lang ‘voor lief hebben genomen en als een vanzelfsprekendheid zijn gaan beschouwen’.

Europees parket

De Franse president ziet ‘zes sleutels van de soevereniteit’. De eerste is de veiligheid, waarbij Macron onder andere de strijd tegen de financiering van terrorisme en de cybercriminaliteit noemde. De president wil een Europees parket voor criminaliteit en terrorisme. Macron pleitte ook opnieuw voor een gezamenlijk defensiebudget ‘in aanvulling van de Navo’.

Ook de controle van de migratiestromen is een belangrijk punt in Macrons toekomstplannen. Hij pleit voor een Europese asielagentschap om de procedures te harmoniseren.

Verder moet de ontwikkelingshulp volgens Macron ‘Europees worden’. Die ontwikkelingshulp, zowel wat betreft onderwijs, gezondheidszorg als energie is voor de president de derde sleutel. Hij wil alle belastingen die geheven worden op financiële transacties, aan ontwikkelingshulp geven.

Koolstofbelasting

Als vierde sleutel voor de Europese soevereniteit wijst Macron op de ecologische omslag. ‘Europa moet vooraan lopen in die transitie. Daarvoor hebben we een koolstofbelasting nodig. Ik weet dat daar veel tegenstand tegen is, maar laat ons vanaf vandaag vooruitgaan.’ De president wil ook een Europees investeringsfonds om minder vervuilende wagens te ontwikkelen.

Voor de vijfde sleutel, innovatie, stelt Macron dan weer voor om een Europees agentschap op te starten, en zo ‘in de positie van innovator en niet die van achtervolger te zitten’.

Begrotingsbudget voor eurozone

‘Het is van fundamenteel belang dat we de werkloosheid verlagen die nog altijd één Europese jongere op vijf raakt’, aldus Macron, die wil dat Europa een industriële en monetaire macht wordt en de eurozone de concurrentie aangaat met China en de Verenigde Staten.

Daarvoor breekt de president zoals verwacht een lans voor ‘een budget in het hart van de eurozone’. Die Europese begroting moet beheerd worden door een speciale minister van Financiën voor de muntunie, en moet onder andere gesponsord worden door belastingen, waarbij Macron ook voor een vennootschapsbelasting pleitte.

Eerder had Macron gepleit voor een Europese begroting ter waarde van verschillende procenten van het nationale bbp, maar over de grootte van het budget werd nu niet gerept. Daarmee wil Macron mogelijk zijn Europese bondgenote, de Duitse bondskanselier Angela Merkel, tegemoetkomen. Die moet een regering vormen met de liberale FDP, voor wie een groot begrotingsbudget ‘een rode lijn’ is.