Zuckerberg delft het onderspit
Facebook roept dan toch geen speciale aandelen in het leven die Zuckerbergs controle over het bedrijf moeten garanderen. Foto: reuters

Facebook staat niet boven de wet. Wie geen aandelen bezit, kan niet meepraten over het bedrijfsbeleid. Zelfs al is je naam Mark Zuckerberg.

Een bocht van 180 graden: zo kun je de post die Mark Zuckerberg afgelopen weekend op Facebook plaatste, gerust noemen. Facebook gaat dan toch geen speciale aandelen in het leven roepen die Zuckerbergs controle over het bedrijf moeten garanderen, ook als hij vrijwel al zijn aandelen te gelde maakt om een filantropische stichting te financieren.

Het plan voor de speciale aandelen ging in tegen het principe dat eigenaars beslissen over wat er met hun bedrijf gebeurt. Zuckerberg wilde blijven beslissen, ook als hij geen eigenaar meer zou zijn. Daarom waren de aandeelhouders ertegen in het geweer gekomen. Ze hadden een groepsvordering ingediend bij de rechtbank. Normaal zou Zuckerberg dinsdag getuigen voor een rechtbank in Delaware. De miljardair zou er hebben moeten uitleggen waarom hij zichzelf rechten wil toekennen die aan gewone aandeelhouders ontzegd worden. Zuckerberg wilde blijkbaar voorkomen om in die lastige positie terecht te komen, en kondigde aan het plan te schrappen.

A- en B-aandelen (en C-aandelen)

Het is een belangrijke ontwikkeling. Want bedrijfsleiders in Silicon Valley hebben al jarenlang de gewoonte om aandeelhoudersrechten aan hun laars te lappen. Facebook bijvoorbeeld heeft twee soorten aandelen: A-aandelen en B-aandelen. De A-aandelen geven recht op één stem per aandeel, de B-aandelen op tien stemmen per aandeel. Die laatste zijn in handen van Zuckerberg en de andere Facebookoprichters. Op die manier kunnen ze het bedrijfsbeleid blijven bepalen, ook al is het bedrijf voor het grootste deel in handen van anderen.

Dergelijke constructies zijn tamelijk gangbaar in Silicon Valley. Oprichters vinden dat ze meer rechten hebben dan anderen, omdat het dankzij hun visie is dat het bedrijf groot geworden is. Ook bij Google hebben de oprichters veel meer te zeggen dan andere aandeelhouders. En bij de beursgang van Snap kregen de kopers van de aandelen zelfs helemaal geen stemrecht.

Het plan dat Facebook nu noodgedwongen geschrapt heeft, zou ook nog C-aandelen in het leven roepen waaraan geen stemrecht gekoppeld is. Die zou Zuckerberg willen verkopen om zijn filantropische plannen te realiseren. Dat plan is weliswaar goedgekeurd door de aandeelhoudersvergadering, maar daarin heeft Zuckerberg tienmaal zoveel te zeggen als ‘normale’ aandeelhouders.

Ander en beter

‘De nieuwe aandelenklasse geeft mij de mogelijkheid de controle over Facebook te behouden, zodat we op lange termijn kunnen voortbouwen’, motiveerde Zuckerberg in april vorig jaar zijn beslissing. Maar door de massa nieuwe C-aandelen zouden de gewone aandeelhouders nog minder inspraak krijgen dan ze al hebben. Dat heeft ook een financiële impact, argumenteerde onder meer een Zweeds pensioenfonds. Want aandelen zonder stemrecht zijn minder interessant, bijvoorbeeld in het geval van een overname.

Zuckerberg erkende niet met zoveel woorden dat hij buigt voor de dreiging van een rechtszaak. ‘Ik wist dat het geen perfecte oplossing was, en ik heb een betere bedacht’, schreef hij in zijn Facebookpost. ‘De aandelen zijn zoveel meer waard geworden dat ik de filantropische initiatieven de komende twintig jaar kan financieren zonder de nieuwe aandelenklasse.’

De komende anderhalf jaar wil hij 35 tot 75 miljoen Facebookaandelen verkopen, 18 procent van zijn totale aandelenbezit. Dat komt tegen de koers van vorige week neer op 5,9 tot 12,8 miljard dollar. Op termijn willen hij en zijn vrouw Priscilla Chan 99 procent van hun Facebookaandelen inzetten voor de financiering van filantropie.

In België is het niet mogelijk om aandelen met meer of minder stemrecht in het leven te roepen. De vennootschapswet laat dat niet toe.