Door deze drastische maatregel is illegaal downloaden in Duitsland bijna uitgeroeid
Illegaal Game of Thrones bekijken? In Duitsland kan het je honderden euro kosten Foto: AP

Terwijl de Belgen er nog op los downloaden, komt het bij onze oosterburen veel minder voor dat iemand op illegale wijze Dunkirk, de nieuwe reeks van Game of Thrones of het nieuwe album van Foo Fighters binnenhaalt. Torenhoge schadeclaims hebben daar een einde aan gemaakt. Ook buitenlandse toeristen moeten regelmatig betalen voor misbruik.

Olivier Maeterlinck van de Belgian Entertainment Association wees er bij het voorstellen van een reeks nieuwe maatregelen tegen internetpiraterij in ons land al op: de Duitsers zijn er wel in geslaagd om illegaal downloaden aan te pakken. Daar mikken ze niet alleen op de grote verspreiders. Ook wie maar occasioneel iets binnenhaalt riskeert daar financieel voor op te draaien.

Down- én uploaden

Het gaat vooral om gebruikers van zogenaamde torrent-diensten. Die zijn technisch zo opgezet dat een bestand niet echt ergens op een centrale server staat, maar dat de persoon die aan het downloaden is tegelijk ook het bestand mee helpt verspreiden. Wie zo’n dienst gebruikt is dus meteen ook verantwoordelijk voor het verspreiden van het bestand, en dat maakt iemand juridisch gezien een makkelijker doelwit om aan te pakken.

Zenders, film- en platenmaatschappijen schakelen in Duitsland gespecialiseerde advocatenkantoren in om te achterhalen wie dat doet. Dat kan vrij eenvoudig: wie via een torrent een bestand deelt, verspreidt automatisch zijn IP-adres mee. Met die gegevens in de hand stappen de advocaten naar de rechter, om de internetproviders te dwingen vrij te geven wie achter dat adres zit. Die gaan daar in de praktijk altijd op in.

Honderden euro

Eens de advocatenkantoren weten wie meegeholpen heeft de media te verspreiden, benaderen ze die persoon. Ze schrijven geen boete uit, maar een schikkingsvoorstel. Deze ‘Abmahnung’ kan oplopen van enkele honderden tot meer dan 1.000 euro. Hoe hoog ze precies is kan de indiener van de schikking zelf bepalen: het gaat immers om een bedrag om af te zien van verdere juridische stappen. Maar volgens NOS ging het in 2015 al om gemiddeld 520 euro voor één aflevering van een serie, of 815 euro voor een film.

De brief komt weliswaar niet noodzakelijk bij de downloader zelf terecht. Voor wie ergens een appartement huurt en daar iets binnenhaalt, zal de Abmahnung bij de verhuurder terechtkomen. Maar die zal de rekening ongetwijfeld doorspelen aan de huurder in kwestie, ook al gaat het om een Belgische toerist.

Aanvechten

Aanvechten kan natuurlijk altijd. Maar zonder juridische bijstand is dat bijna onbegonnen werk. De advocaten aarzelen niet om bij niet-betaling naar de rechter te stappen. Die dreiging, en het feit dat het inschakelen van een eigen advocaat vaak nog meer kost, doet veel aangeschrevenen uiteindelijk besluiten om de korte pijn te kiezen, en het schikkingsvoorstel te betalen.

Bij de doorsnee gebruiker hebben die bedragen indruk gemaakt. En ook de hardleerse gebruikers trekken hun lessen. Zij zoeken hun toevlucht tot zogenaamde VPN-netwerken, waarmee hun IP-adres beter verborgen kunnen houden.