‘Inclusief als het kan, exclusief als het moet’
Foto: katrijn van giel

Scouts & Gidsen Vlaanderen overweegt in Antwerpen-Noord de oprichting van een groep voor allochtone kinderen. ‘Voor veel ouders en kinderen blijkt de stap naar onze beweging te groot’, klinkt het. Maar niet alle jeugdbewegingen ervaren dat.

Scouts & Gidsen Vlaanderen probeert al jaren in te zetten op diversiteit, maar dat blijft in moeizaam verlopen. ‘Het lukt ons onvoldoende om de allochtone bevolkingsgroep te bereiken’, zegt woordvoerder Jan Van Reusel. ‘We hebben meer dan 80.000 leden, maar zien bijna uitsluitend blanke gezichten.’ Enkele allochtone groepsleiders in Antwerpen-Noord om er een experiment op te zetten met een groep voor allochtone kinderen.

Bij KSA, dat sinds 2015 KSA, KSJ en VKSJ groepeert, begrijpt men Scouts & Gidsen Vlaanderen. ‘Wij hebben zelf geen plannen in die richting’, zegt nationaal coördinator Brecht Goerlandt, ‘maar we kijken zeker naar de uitkomst van het experiment’. Ook bij KSA probeert men in te zetten op diversiteit, ‘maar we moeten toegeven dat het een werk van lange adem is - het gaat niet zo gemakkelijk.’

De grootste moeilijkheid is volgens Goerlandt het informeren van de ouders. ‘We moeten hen overtuigen van het concept van een jeugdbeweging, want daar zijn ze doorgaans niet mee bekend.’ Om stappen in die richting te zetten, richtte KSA een werkgroep diversiteit op. Daarin overlegt KSA met organisaties met meer expertise rond diversiteit. Concreet kwam uit dat overleg onder meer het idee voort om KSA-brochures ook in andere talen uit te brengen.

Diversiteitsavond

Ook bij KLJ erkent men dat diversiteit ‘in alle jeugdbewegingen sowieso een uitdaging is’. Kwaliteitscoördinator Isabelle Myncke merkt bovendien op dat hun naam het woord ‘katholiek’ bevat, ‘dat is misschien nog een extra drempel voor sommigen’.

Toch ziet Myncke dat meer en meer allochtonen zich aansluiten, al gaat het om erg bescheiden aantallen en om een zeer gestage groei. Het is en blijft voor KLJ wel belangrijk om open te staan voor mensen met om het even welke achtergrond. Daar doet het ook specifieke acties voor, en omdat KLJ voornamelijk actief is in kleine, landelijke dorpen, is dat doorgaans behoorlijk gemakkelijk. Zo herinnert Myncke zich een recente diversiteitsavond waarbij ouders uitgenodigd werden elk een hapje mee te brengen - ‘erg succesvol’.

Gedeelde visie

Bij FOS Open Scouting heeft men niks dan lof voor het initiatief van Scouts & Gidsen Vlaanderen. ‘Wij hanteren het citaat “inclusief als het kan, exclusief als het moet”’, zegt Femke Decoster, stafmedewerker visie & diversiteit. ‘We delen hun visie, maar we pakken het iets anders aan.’

‘We hebben de voorbije jaren bewust de kaart getrokken van diversiteit, maar we zijn niet te trots om te erkennen dat ook wij ermee worstelen.’ Decoster merkt op dat FOS Open Scouting inzet op drempelverlaging, onder meer door partnerschappen met organisaties die meer expertise hebben met bepaalde doelgroepen.

Werk aan de winkel

Bij de Chiro lijkt het probleem veel minder te bestaan. ‘Wij hebben sterk de indruk dat het anders is, zeker in stedelijke context’, zegt nationaal secretaris Niels De Ceulaer, ‘die zijn en worden diverser’. Hij erkent wel dat er ‘natuurlijk nog werk aan de winkel’ is.

Om de Chirogroepen zo divers mogelijk te maken, vertrekt de organisatie vanuit de buurt. ‘Wij willen een weerspiegeling zijn en gaan daarom in dialoog met lokale partners. “Wie woont er,? Wat zijn de noden?” Uit de antwoorden op die vragen trekken we lessen waarmee onze leiding aan de slag kan.’ Zo poogt de Chiro samenleven te promoten, in plaats van naast elkaar leven.