Can is ook zijn bassist kwijt
Foto: Youtube

Holger Czukay, oprichter en bassist van de krautrockgroep Can, is dood aangetroffen in de studio waar hij woonde.

Drummer Jaki Liebezeit overleed in januari, en met de dood van Holger Czukay zwijgt de ritmesectie van de bekendste krautrockgroep aller tijden voorgoed. Maar in Vlaanderen is Czukay misschien nog bekender van ‘How much are they’, het nummer dat op woensdagnamiddag het programma Vrijaf afsloot op Radio 2: Czukay en Liebezeit namen dat nummer in 1982 op met de multi-instrumentalist Jah Wobble.

Liebezeit en Czukay richtten in 1968 in Keulen de experimentele rockgroep Can op met de toetsenist Irmin Schmidt en de gitarist Michael Karoli. Czukay werd in 1938 geboren in Danzig, het huidige Gdansk in Polen. Hij studeerde bij de hedendaagse componist Karlheinz Stockhausen. Meer nog dan muzikant was hij sonisch avonturier: in Can speelde hij weliswaar bas, maar knutselde hij evenzeer in de studio met morsetoetellen, kortegolfradio’s en bandopnemers aan onbekende geluiden.

Can maakte psychedelische funk, beïnvloed door jazz en minimalistische muziek. De groep testte de eerste elektronische instrumenten uit en mengde etnische elementen in zijn muziek, onder meer toen de Ghanese percussionist Rebop Kwaku Baah bij de groep kwam spelen. De Britse pers, die Duitse bands als Can, Neu! en Tangerine Dream maar moeilijk kon plaatsen, plakte er de denigrerende term ‘krautrock’ op. De krautrockers lachten laatst en best: het genre heeft de elektronische dansmuziek, ambient, wereldmuziek en zelfs hiphop beïnvloed.

Eind jaren zeventig viel Can geleidelijk uiteen. Czukay werkte daarna met een brede waaier artiesten zoals Wobble, die net Public Image Limited (PiL) van John Lydon had verlaten, maar ook David Sylvian, bassist Bill Laswell, dj-producer UNKLE of Konrad ‘Conny’ Plank, de producer van Kraftwerk. Czukay en Liebezeit speelden op de eerste plaat van Eurythmics en namen met Wobble, gitarist The Edge van U2 en de New Yorkse dj François Kevorkian de Ibiza-classic ‘Snake charmer’ op.

Het liefst werkte Czukay in de oude studio van Can in Weilerswist bij Keulen, waar hij ook woonde. Daar werd hij gisteren door zijn buren gevonden; het is nog niet bekend waaraan hij is overleden. Czukay was 79.

Van de stichtende leden van Can leeft alleen nog Schmidt, die 80 is en in het zuiden van Frankrijk woont. Hij en Malcom Mooney, een van de vele zangers van Can, brachten in april een hommage aan Can in de Londense Barbican. Artiesten als David Bowie, Joy Division, Talking Heads, Sonic Youth, Ultravox en Radiohead noemen Can een belangrijke invloed op hun muziek.