‘Haal levensbeschouwelijke vakken uit de grondwet’
Foto: Hollandse Hoogte

Het toegenomen aantal vrijstellingen van levensbeschouwelijke vakken verbaast moraalfilosoof Patrick Loobuyck (UAntwerpen) niet. Het sterkt vooral zijn idee dat Vlaanderen klaar is voor een vak levensbeschouwing, ethiek en filosofie (LEF).

Op Twitter schreef u dat de overheid nalatig is, omdat de vrijstelling niet wordt ingevuld. Wat bedoelt u daarmee?

‘Ouders die ervoor kiezen hun kind niet in te schrijven voor een levensbeschouwelijk vak, worden nu aan hun lot overgelaten. De leerlingen worden twee uur per week apart gezet. Er is geen aanbod voor hen.’

Omdat Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) de vrijstelling interpreteert als ‘ruimte om de eigen religie te bestuderen’, zoals het boeddhisme, of bij getuigen van Jehova?

‘Zo gaat ze voorbij aan de toenemende groep leerlingen en ouders die niet religieus zijn, maar zich ook niet in zedenleer herkennen. Pas als de vrijgestelde lesuren worden ingevuld door bijvoorbeeld filosofie en burgerschap wordt de optie aantrekkelijk. Ik zie deze regeerperiode geen oplossing. Een minister met christelijke stempel kan moeilijk de geschiedenisboeken ingaan als degene die aan de levensbeschouwelijke vakken raakt. Zo’n extra aanbod zou wel eens de leegloop van de levensbeschouwelijke vakken kunnen impliceren.’

Waarom lukte het in Wallonië dan wel?

‘Dat is te danken aan Joëlle Milquet, van de christendemocratische CDH nota bene. In Vlaanderen kunnen we al sinds de jaren 80 vrijstellingen aanvragen. Wallonië hinkte toen achter ons aan, omdat zedenleer daar als neutraal werd beschouwd. Ouders stapten daartegen naar het Grondwettelijk Hof en kregen twee jaar geleden gelijk. Wallonië werd gedwongen de vrijstelling mogelijk te maken en vulde die meteen educatief in.’

Het stak Vlaanderen voorbij?

‘Als je bedoelt dat de vrijstelling een invulling kreeg, dan wel. Wallonië creëerde intussen het vak “cours de philosophie et de citoyenneté”. Alle leerlingen krijgen minstens een uur les in filosofie en burgerschap. Wie een vrijstelling heeft, volgt ook het tweede lesuur. De anderen volgen dan hun respectievelijke levensbeschouwing.’

‘Ik betwijfel of dat een goede invulling is. De invoering komt veel te snel en er zijn veel praktische problemen. Voor de leerkrachten en mensen die de uurroosters maken, is het nu chaos.’

Is er een oplossing?

‘Haal de levensbeschouwelijke vakken uit de grondwet. Aardrijkskunde of Nederlandse lessen staan daar ook niet in. Daarna moeten we met ouders en leerlingen het gesprek aangaan over de manier waarop we levensbeschouwing en burgerschap ter sprake willen brengen in ons onderwijs.’