Historisch: Russisch tankschip vaart zonder ijsbreker door ijskap
De Christophe de Margerie baant zich een weg door het ijs. Foto: EPA

Het ijs in het noordpoolgebied is dusdanig gesmolten dat een Russische tanker er voor het eerst zonder ijsbreker is doorgevaren. De Russen vinden dat alvast veelbelovend voor het verschepen van hun gasvoorraden.

Negentien dagen. Dat was de tijd die het Russische tankschip Christophe de Margerie nodig had om zonder ijsbreker van Hammerfest in Noorwegen via Russische wateren en de ijskap naar Boryeong in Zuid-Korea. ‘Dat is ruim een week sneller dan de gebruikelijke route via het Suez-kanaal en zeker drie dagen sneller dan wanneer het schip toch de noordelijke route had genomen en achter een ijsbreker had moeten tjokken’, communiceerde de woordvoerder van Sovcomflot, het bedrijf dat de tanker bezit, enthousiast.

Het is de eerste keer dat de Russen proberen om met een joekel van een tankschip zonder ijsbreker door de ijskap te ploeteren. De Christophe de Margerie kan dan ook tegen een stootje. Met een prijskaartje van ongeveer 250 miljoen euro kan het schip 128.800 ton goederen vervoeren en wordt de koper beloofd dat hij zich de eigenaar mag noemen van een van de 15 schepen op aarde die door een ijslaag kan varen. (Voorlopig werd nog maar een van die 15 schepen opgeleverd.) Dankzij de verstevigde boeg kan je er zelfs mee door ijslagen van meer dan een meter dik varen.

Goudader

Dat moeten we uittesten, dachten de Russen, die tijd en kosten willen besparen om hun gasvoorraden te leveren en het poolijs jaar na jaar dunner en brozer zien worden. Het was ook het ideale moment, nu de Russische president Vladimir Poetin heeft beslist om het megaproject om vloeibaar gas te winnen op het Jamal-schiereiland een presidentieel duwtje in de rug te geven en het project openlijk (en financieel) te steunen. De infrastructuur om het gas te ontginnen alleen heeft ongeveer 25 miljard euro gekost. Een probleem: het Jamal-schiereiland ligt eigenlijk te noordelijk om makkelijk aansluiting te vinden op de zuidelijke, ijsvrije handelsroutes.

De afgelopen jaren voeren de Russen bijgevolg soms nog liever met een ijsbreker door de ijskap dan een omweg te maken naar het zuiden. De grootste piek aan Russisch verkeer door het noordpoolijs is voorlopig 2013. Toen voeren 15 schepen door het gebied. ‘We willen dat aantal snel opdrijven nu we weten dat het ook zonder dure ijsbrekers kan’, aldus de woordvoerder van Sovcomflot in de Russische media. ‘Tegen 2020 is ons verkeer langs de smeltende ijskap wellicht vertienvoudigd. We zijn erg opgetogen dat we nu minder tijd en minder geld moeten spenderen aan ons transport.’

‘Het ijs was toch al aan het smelten’

‘Dat we dan het ijs sneller doen smelten, zegt u’, klonk het toen een Russische journaliste vroeg of de nieuwe route niet nog extra impact zou hebben op de klimaatverandering. ‘Dat kan, maar we gebruiken ook minder brandstof. En trouwens: het ijs was toch al aan het smelten. Het is niet dat we dat nog kunnen terugdraaien.’

Minder opgetogen zijn Russische milieudeskundigen, die commerciële vaarten door de ijskap zien als een bedreiging voor dieren en de waterkwaliteit. Dat de Russische tanker geen diesel maar aardgas stookt en het verbruik vermindert omdat de route korter is, is mooi meegenomen, maar dat lost niet alles op.

Novaja Gazeta, een van de weinige Russische onafhankelijke media, benadrukte dat er momenteel maar één schip ter wereld door het poolijs kan varen. ‘Dat schip kan doen wat het wil zonder dat iemand weet wat er zich afspeelt. Het kan zelfs afval lozen in het smeltend poolijs, wie zal het zeggen? Bovendien moet u als lezer weten dat er bij een ramp met olielekkage geen enkele ingreep mogelijk is.’