De dubbele klimaattong van Exxon
Foto: REUTERS

Net als Shell, waren ook de wetenschappers van Exxon heel snel overtuigd van de rampzalig effecten van klimaatopwarming. Al in 1979, blijkt uit een nieuw Harvard-onderzoek. Exxon blijft ontkennen.

Wie had als eerste door dat klimaatopwarming een potentieel gevaar is voor de wereld? Neen, het is geen ngo, geen universiteit en geen lokale overheidsinstantie en zelfs niet de Verenigde Naties. Het zijn de wetenschappers van de oliereus Exxon Mobil, die bekendstaat in de VS als grootste financier van de Amerikaanse klimaatsceptici.

Dat blijkt althans uit een nieuwe studie van twee Harvard-historici - Geoffrey Supran en Naomi Oreskes - die toegang kregen tot het intern archief van de oliereus en hun bevindingen publiceerden in het gespecialiseerde blad ‘Environmental Research Letters’. Samen hebben ze ruim 150 interne studies en documenten va Exxon omtrent klimaatopwarming bestudeerd en dat over een periode van 40 jaar.

Al in 1979

En daaruit blijkt dat er al in 1979 intern weinig discussie meer bestond over de effecten van klimaatverandering. ‘Als het huidige tempo van verbranding van fossiele brandstoffen aanhoudt, zullen de effecten op het milieu nog voor 2050 dramatisch zijn’, staat te lezen in een intern, vertrouwelijk document van Exxon. En dat liefst 10 jaar vooraleer er binnen de VN voor het eerst vergaderd werd over klimaatopwarming.

De interne waarschuwing was de eerste van vele. Volgens de Harvard-historici erkenden 83 procent van de wetenschappelijke studies en 80 procent van alle interne documenten bij Exxon Mobile dat klimaatopwarming bestaat en door de mens is veroorzaakt. En dit inclusief documenten die stellen dat daarover minstens voldoende twijfel bestaat (reasonable doubt).

Betaalde opinieartikels

Maar naar buitenuit, bleef de Amerikaanse oliereus bewust twijfel zaaien. In diezelfde periode betaalde de oliereus honderden opinieartikels in Amerikaanse kranten waarin wetenschappers het tegendeel beweerden. Volgens de Harvard-studie was dat omdat de oliereus vreesde dat klimaatopwarming zou leiden tot sterke overheidsbeperkingen op fossiele brandstoffen, wat serieus zou wegen op de winstgroei van de oliereus.

De Harvard-studie kan belangrijk zijn want Exxon, de grootste olieproducent van de VS, is het voorwerp van een diepgaand juridisch onderzoek dat geleid wordt door het zowel de Amerikaanse justitie als beurswaakhond SEC. De oliereus wordt er namelijk van verdacht om beleggers bewust misleid te hebben over het klimaatrisico.

‘Inaccuraat en belachelijk’

De oliereus reageert dan ook bijzonder heftig op de resultaten van het onderzoek. ‘Dit is inaccuraat en belachelijk’, sneert woordvoerder Scott Silvestri van Exxon. ‘We zijn altijd consistent geweest in onze verklaringen over het klimaat.’ Volgens hem proberen de onderzoekers de reputatie van het bedrijf bewust aan te vallen.

Maar de onderzoekers benadrukken dat ze het onderzoek bijzonder grondig hebben gevoerd. Exxon beschuldigde de Amerikaanse journalisten er immers steevast van dat ze enkel de klimaatdata publiceerden die hen goed uitkwam. En dit om bewust de oliereus in een slecht daglicht te stellen. ‘Cherry picking’, heet dat in vakjargon.

Enorme kloof

‘Dat is bij deze tegengesproken’, benadrukt onderzoeker Geoffry Supran in een reactie daarop aan het Franse persagentschap AFP. ‘Wij onderzochten dit keer de hele kersenboom, met wetenschappelijke methodes, en ontdekten dat er een enorme kloof was tussen wat Exxon intern wist over klimaatopwarming en wat het bedrijf decennialang naar buitenuit verklaarde.’