‘Ouders die gescheiden zijn, moeten weer trouwen voor de kinderen’
Het huwelijk van een 46-jarige Tsjetsjeense politiechef met dit 17-jarig meisje (dat zijn tweede vrouw zou worden) veroorzaakte twee jaar geleden veel ophef. Foto: AP

Tsjetsjenië kampt met een zeer hoog aantal geradicaliseerde jongeren. Leider Ramzan Kadyrov wijst met de vinger naar gescheiden ouders en richtte een nieuwe commissie op, die op anderhalve maand al meer dan 1.000 gebroken huwelijken lijmde ‘na intensieve gesprekken’.

‘Als een man en een vrouw lang genoeg samen door het leven kunnen gaan om drie, vier of misschien zelfs vijf kinderen te verwekken, waarom scheiden ze dan? Als alles toch goed ging tot ze kinderen kregen, waarom kunnen ze dan niet samenblijven voor het welzijn van hun nageslacht?’ Aan het woord is de veelbesproken Tsjetsjeense leider Ramzan Kadyrov, die enkele weken geleden nog de internationale pers haalde met zijn homofobe uitspraken- ‘Stuur die duivels naar Canada!’ - en het nieuws dat Tsjetsjenië wellicht concentratiekampen voor holebi’s heeft ingericht.

Emotioneel verzwakt

Dat Kadyrov de traditionele gezinsvorm koste wat het kost wil bewaren, werd in juli opnieuw duidelijk toen hij besliste om een commissie op te richten die gescheiden ouders weer moet proberen bij elkaar te brengen. Volgens de Tsjetsjeense leider zijn scheidingen immers een voedingsbodem voor ‘het kweken van terroristenkinderen’ en scheiden te veel Tsjetsjenen ‘zomaar’.

‘Koppels die omwille van futiele redenen scheiden of zelfs zonder reden, en zo rechtstreeks de tranen in de ogen van hun kinderen doen opwellen, geven toe aan kwaadaardige impulsen’, aldus Kadyrov. ‘Ze rukken een gezin uit elkaar en laten kinderen vaak achter met een moeder die niet alleen voor hen kan zorgen en het slachtoffer wordt van seksuele aanranding omdat zij eenzaam is. Ook vaders dwalen dan doelloos rond. Het feit dat zij een kind zo emotioneel verzwakt achterlaten, is misdadig. Het hoeft niet te verwonderen dat zij een surrogaatgezin zoeken in de vorm van radicale predikers en terrorismenetwerken. Alleen al om die reden moeten gescheiden ouders weer trouwen.’

Hotline

Om gescheiden ouders makkelijk te kunnen opsporen, werd een hotline geïnstalleerd waar Tsjetsjenen anoniem ‘kanshebbers’ kunnen signaleren. Het resultaat liet niet lang op zich wachten: de verzoeningscommissie van Kadyrov kreeg naar eigen zeggen onmiddellijk honderden tips van gefrustreerde ex-schoonmoeders, buren en tantes en ooms.

Over de manier waarop de verzoeningsgesprekken worden gevoerd, wil de commissie niet communiceren. Wel is zeker dat de man en vrouw een brief in de bus krijgen en wettelijk verplicht worden om samen naar een soort raadsheer te gaan. Na dat gesprek volgt nog een andere reeks intensieve bemiddelingen met zowat alle familieleden behalve de kinderen.

‘De methode is verbluffend succesvol’, klinkt het aan Grozny TV, de staatstelevisie. ‘Op anderhalve maand tijd hebben we al meer dan 1.000 koppels herenigd en gelukkige, vruchtbare gezinnen voortgebracht. Het gaat hier om een slaagpercentage van meer dan 90 procent.’

Onder niet zo lichte dwang

Pittig detail: in de cijfers worden ook weduwen opgenomen en ex-koppels waarvan een van beide partners niet meer in Tsjetsjenië woont (en dus ook niet kan opgeroepen worden). Wie bovendien ‘nee’ wil zeggen tegen een verzoening na alle intensieve onderhandelingsgesprekken, moet daar een verdomd goede reden voor hebben. ‘Onverzoenbare verschillen is een drogreden’, argumenteert de commissie immers. ‘Huiselijk geweld al evenzeer vermits dit niet voorkomt in ons land dankzij de uitstekende sociale controle die op onze maatschappij rust.’

Is hertrouwd zijn met een ander dan wel een goede reden? Neen, oordeelt de verzoeningscommissie. In de islam is het immers mogelijk om meerdere vrouwen te huwen. Mannen die hertrouwd zijn, worden verplicht om hun eerste vrouw opnieuw te huwen en haar als tweede vrouw in huis te nemen ‘zodat de kinderen opnieuw financieel onderhouden worden’.

De verzoeningscommissie benadrukt aan BBC Russia dat de koppels niet onder druk worden gezet maar ‘dat de tijd van zomaar scheiden voorbij is’.

Ook de minister van Informatie van Tsjetsjenië, Dzjamboelat Oemarov, maakt zich alvast sterk dat het terrorismeprobleem in het land zichzelf zal oplossen wanneer gescheiden ouders toch opnieuw onder één dak gaan leven voor de kinderen. ‘Het is zo’n simpel idee, maar toch zo geniaal’, vertelde hij aan het Russische Telekanaal Dozjd. ‘Kijk, in de wereld zijn er zoveel leiders die zeggen “dit is niet mogelijk en dat kan niet” maar in Tsjetsjenië is dat anders: hier zijn maar héél weinig problemen die we niet kunnen oplossen.’