China heeft net een uitvoeringsbesluit getekend voor de VN-sancties tegen Noord-Korea. President Xi Jinping moest iets doen, al laat hij wel een levenslijntje open voor Noord-Korea.

China haalt economische strop rond Noord-Korea (lichtjes) aan
Zuid-Koreanen protesteren tegen Trumps oorlogszuchtige retoriek op 14 augustus 2017. Foto: AFP

Op 6 augustus keurde de VN-Veiligheidsraad unaniem een verstrenging van de handelssancties tegen Noord-Korea goed. Ook Rusland en de volksrepubliek China gingen akkoord, al kwam de maatregel er vooral op Amerikaanse vraag. De landen hadden 30 dagen om de sancties uit te voeren.

Vandaag heeft het Chinese Ministerie van Handel de uitvoeringsbesluiten genomen. Import van steenkool, ijzer, lood en zeevruchten vanuit Noord-Korea naar China is vanaf morgen niet meer toegestaan. Ook Noord-Koreanen zelf mogen niet zomaar meer in het buitenland gaan werken. Dat is een ernstige zaak: zowat 90 procent van de Noord-Koreaanse handel gaat naar China.

In het verleden steunde China weliswaar de bestraffende VN-resoluties, maar steeg de handel tussen beide landen op het terrein. De vraag is dus of de Volksrepubliek de handelsboycot op lange termijn wil en kan naleven. Wat zullen smokkelaars en private bedrijven doen? Zullen zij Noord-Koreaanse vis gewoon doorverkopen met een Chinees etiket op, zoals nu het geval is?

De meest cruciale grondstof voor Noord-Korea blijft Chinese brandstof. Die olieleveringen komen voorlopig niet in gevaar.

Bevolking getroffen

Het is nog lang niet zeker dat die strengere VN-sancties een goede zaak zijn. De al langer lopende sancties tegen Noord-Korea stelden dat ‘de regels geen nadelige humanitaire gevolgen mochten hebben op de bevolking’. In de stemming van 6 augustus werd besloten dat die humanitaire schade van geen tel meer was. Als de sancties volledig worden nageleefd, zou de Noord-Koreaanse economie met één derde kunnen inkrimpen.

Het handelsverbod kan de bevolking zwaar treffen, maar niet noodzakelijk de elites in het regime. Zo ontdekte wetenschapper Yung Sok Lee via satellietbeelden dat een vorig rondje zware economische sancties vooral het platteland trof, en niet Pyongyang. Dat houdt de beschikbare middelen voor zichzelf en schuift de schade door naar de arme, landelijke dorpen. Zo ontstond in de jaren negentig een ware hongersnood.

Vandaag is 40 procent van de Noord-Koreanen chronisch ondervoed.