91 vulkanen gevonden onder ijskap Antarctica
Foto: univ Pennsylvania

Onder twee kilometer ijs vonden wetenschappers het grootste vulkanisch gebied ter wereld.

Geologen van de Universiteit van Edinburgh vonden op Antarctica de grootste keten van vulkanen op aarde. Die is groter dan de rij vulkanen langs de Oost-Afrikaanse Riftvallei – met onder andere de Kilimanjaro – waar het Afrikaanse continent in tweeën scheurt. De grootste is bijna vierduizend meter hoog, melden ze in een speciaal nummer van het blad van de Geological Society.

Als er eentje uitbarst, zou dat grote gevolgen kunnen hebben voor de stabiliteit van de ijskap – en vervolgens voor het zeeniveau over heel de wereld. Zee-ijs dat smelt doet niets aan het zeeniveau – kijk maar naar het blokje ijs in uw whisky – maar smeltend landijs brengt extra water naar zee.

Net als IJsland

Dat er bergen onder het ijs zaten, wist men al lang. Sommige steken boven het ijs uit, en zijn door ontdekkingsreizigers in kaart gebracht. Maar hoeveel toppen lagen onder het is? De geologen verzamelden alle gegevens van radarmetingen en zwaartekrachtmetingen door vliegtuigen of landvoertuigen, die voor ander onderzoek gemaakt waren. Radar dringt door ijs. Ze zochten specifiek naar kegelvormige uitstulpingen van basalt.

Zo konden ze 91 extra vulkanen toevoegen aan de 47 al bekende, met hoogtes tussen 100 en 3.850 meter, in een 3.500 kilometer lange rij langs de westkant van het continent. Als de ijskap smelt door de klimaatopwarming, vermindert de tegendruk die ze op de vulkanen uitoefent, en zou het wel eens kunnen dat die gemakkelijker gaan uitbarsten. Dat fenomeen is bekend van IJsland.

De uitbarsting hoeft zelfs de oppervlakte van het ijs niet te bereiken. Water onder de ijskap is een uitstekend smeermiddel, dat het ijs sneller van het land helpt afglijden.

De onderzoekers hebben nog geen idee hoe actief de vulkanen in de keten nog zijn.