Ook Nederland controleerde nooit op Fipronil
Foto: EPA

Hoe schandelijk is het dat het Belgische voedselagentschap nog nooit kippenbedrijven testte op de aanwezigheid van Fipronil? ‘Je kan niet elke stof controleren. Maar deze stond wel op een lijst van verboden middelen.’

Het Federaal Voedselagentschap (FAVV) heeft nooit controles uitgevoerd op de aanwezigheid van het giftige insecticide Fipronil bij pluimveehouders of in eieren.

Dat is uiterst opmerkelijk, in het licht van de internationale consternatie die de afgelopen dagen uitbrak. Ook Duitsland eist extra uitleg nu blijkt dat het FAVV al sinds juni wist dat eieren besmet waren met het ontluizings­product.

Toch blijkt de aanwezigheid van dergelijke tests geen uitzonderlijkheid. Ook in Nederland, dat geprezen wordt om zijn doorgronde aanpak van het probleem, gebeurde dat tot voor kort nooit.

‘Dit is zo’n onwaarschijnlijke en nieuwe stof om aan te treffen in eieren’, zegt een woordvoerster van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. ‘Wij hadden geen vermoeden dat die zou kunnen voorkomen. Dan zouden we op nog vele tientallen andere stoffen ook moeten controleren. Dat gaat natuurlijk niet.’

Ook professor Toxicologie Jan Tytgat (KU Leuven) erkent dat het ‘ondoenbaar is om pluimvee of eieren op alle lichaamsvreemde stoffen te testen’. ‘Daar heb ik alle begrip voor. Je moet prioriteiten stellen.’

Eén van de argumenten van het FAVV om geen tests uit te voeren, luidt dat ‘omdat het een stof is die niet gebruikt mag worden in de voedselketen’. Precies daarom, zegt Tytgat, zou het net wel aangewezen zijn om erop te controleren. ‘Mijn voorstel is dat alle pesticiden en andere gevaarlijke stoffen systematisch gemonitord worden, van zodra zij in lijsten van verboden middelen opduiken. Fipronil mocht niet gebruikt worden in de aanwezigheid van pluimvee, omdat geweten was dat het maar beter niet in de voedselketen terecht kwam. Is het dan niet logisch dat je controleert of dat ook niet gebeurt?’

Punthoofd

Nederland heeft intussen een forse inhaalbeweging ingezet. ‘Wij beschikten aanvankelijk over twee labo’s die eieren controleerden op de aanwezigheid van Fipronil. Omdat ook vanuit de sector de vraag kwam om contra-expertises uit te voeren, hebben wij op een week tijd vier nieuwe labo’s tijdelijke accreditaties verschaft om ook testen naar Fipronil uit te voeren.’

Hoewel de technische capaciteit aanwezig is, is op dit ogenblik geen enkel laboratorium in ons land geaccrediteerd om dergelijke testen uit te voeren. ‘De kost die met zo’n accreditatieaanvraag gepaard gaat, is torenhoog’, zegt Tytgat. ‘Het bezorgt ons een punthoofd. Het systeem is zo log en duur, dat geen enkel labo er nog tijd voor vrijmaakt. Met de huidige situatie tot gevolg.’

Alle verzamelde stalen moeten naar Nederland overgebracht worden voor controle.